με θέμα «Αποσύνθεση και Επανασύνθεση της Κοινωνίας στην Αρχαϊκή Ελληνική Ποίηση».
Η αποσύνθεση της κοινωνίας την οποία βιώνουμε ως Έλληνες λόγω της παρατεταμένης κρίσης δεν αποτελεί πρωτοφανές φαινόμενο. Από τους κλασικούς ποιητές, τον Σοφοκλή και τον Ευριπίδη, ως τους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, το σαράκι της διάρρηξης του κοινωνικού ιστού έχει απασχολήσει κόσμο και κοσμάκη. Και φυσικά, ο καθένας έδινε στις παρατηρήσεις του την ερμηνεία που άρμοζε στις συνθήκες, στην κοσμοθεωρία και στην ψυχοσύνθεσή του.
Αυτό είναι το θέμα που θα αναπτύξει ο Gregory Nagy, κορυφαίος των κλασικών σπουδών στις ΗΠΑ, καθηγητής Κλασικής Ελληνικής Φιλολογίας και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Harvard και Διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του ίδιου πανεπιστημίου, την Παρασκευή 20 Ιανουαρίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Με αναφορές στην κλασική ελληνική γραμματεία που φωτίζουν τις διαφορετικές απόψεις επί του θέματος –το ποτήρι είναι άλλοτε μισοάδειο και άλλοτε μισογεμάτο- και αντίλογο από τον Keith Stone, μεταδιδακτορικό συνεργάτης για τον Διδακτικό Σχεδιασμό, τις Εκδόσεις Έρευνας και τη Συγκριτική Μελέτη Αρχαίων Κειμένων του Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Harvard, ο οποίος θα αντιπαραθέσει στα ελληνικά κείμενα αποσπάσματα από την εβραϊκή Βίβλο.
Αναλυτικά:
Η αποσύνθεση της κοινωνίας ως εφιαλτικό σενάριο αποδίδεται μεταφορικά και με καλαίσθητο τρόπο σε ένα από τα πιο αξιομνημόνευτα χωρία του Οιδίποδος Τυράννου του Σοφοκλή. Άλλα χωρία της κλασικής ελληνικής λογοτεχνίας αποκαλύπτουν αντιθέτως μια αισιόδοξη αντίστροφη πτυχή, με ελπίδες για την επανασύνθεση της κοινωνίας. Εξαιρετικό παράδειγμα αποτελεί το σύντομο ποίημα για τον γάμο του Κάδμου και της Αρμονίας, το οποίο αντανακλάται σε ένα άλλο αξιομνημόνευτο απόσπασμα, προερχόμενο από τις Βάκχες του Ευριπίδη. Θα παρατεθούν και άλλα συναφή παραδείγματα, μεταξύ των οποίων ένα σύντομο ποίημα από την Ελληνική Ανθολογία.
Ως διαφωτιστική αντίστιξη των προαναφερθέντων κλασικών ελληνικών κειμένων θα παρατεθούν παραδόσεις της εβραϊκής Βίβλου, με έμφαση σε κείμενα της Μετάφρασης των Εβδομήκοντα. Πρωταρχικά παραδείγματα της αποσύνθεσης του πολιτικού σώματος συναντώνται στα βιβλία των Παροιμιών και Βασιλειών Γ’, ενώ το προφητικό έργο του Ιεζεκιήλ προσφέρει την οπτική μιας αποκατεστημένης και επανενωμένης κοινωνίας. Θα επισημανθούν και άλλα συναφή παραδείγματα.
Σύντομο βιογραφικό του Gregory Nagy:
Ο καθηγητής Nagy σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Indiana και το Πανεπιστήμιο Harvard, όπου μελέτησε Κλασική Φιλολογία και Γλωσσολογία και έλαβε το διδακτορικό του το 1966. Υπηρέτησε στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins και από το 1975 στο Harvard. Το 1984 έλαβε τον τίτλο του Καθηγητή Κλασικής Ελληνικής Φιλολογίας της έδρας Francis Jones και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Harvard. Είναι, επίσης, επί του παρόντος, ο Επιμελητής της Συλλογής Προφορικής Λογοτεχνίας Milman Parry και, από τον Αύγουστο του 2000, ο Διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard. Μεταξύ πολυάριθμων τιμητικών διακρίσεων, έχει λάβει το Διεθνές Βραβείο Ωνάση 2006 για λογαριασμό του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών. Το 2010 εξελέγη Ξένος Εταίρος της Ακαδημίας Αθηνών. Ο καθηγητής Nagy, διακεκριμένη αυθεντία στον τομέα των ομηρικών και των συναφών ελληνικών σπουδών, έχει αναπτύξει πλούσιο συγγραφικό έργο που περιλαμβάνει τους τίτλους Comparative Studies in Greek and Indic Meter (1974), The Best of the Achaeans (1979), Pindar’s Homer: The Lyric Possession of an Epic Past (1990), Poetry as Performance: Homer and Beyond (1996), Homeric Questions (1996), Plato's Rhapsody and Homer's Music (2002), Homeric Responses (2004), Homer's Text and Language (2004), and The Ancient Greek Hero in 24 Hours (2013). Επίσης, έχει επιμεληθεί πολλούς συλλογικούς τόμους. Ο καθηγητής Nagy έχει δώσει πλήθος διαλέξεων στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη. Η βιβλιογραφία του, καθώς και πρόσφατα κείμενα διαλέξεών του, διατίθενται στην ιστοσελίδα του CHS. Είναι ένθερμος υποστηρικτής της χρήσης της τεχνολογίας στην εκπαίδευση και στις ψηφιακές ανθρωπιστικές σπουδές. Το Μαζικό Ανοικτό Διαδικτυακό Μάθημα που διδάσκει, με τίτλο «Ο Αρχαίος Έλληνας Ήρωας», έχει προσελκύσει δεκάδες χιλιάδες μαθητές από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο.
Σύντομο βιογραφικό του Keith Stone:
Ο Keith Stone έλαβε το διδακτορικό του το 2013 από το Τμήμα Γλωσσών και Πολιτισμών της Εγγύς Ανατολής του Πανεπιστημίου Harvard (από τον Τομέα της Εβραϊκής Βίβλου). Η διατριβή του εκδόθηκε με τον τίτλο Singing Moses’s Song: A Performance-Critical Analysis of Deuteronomy’s Song of Moses (Boston: Ilex, 2016). Στον χώρο της αρχαίας Ισραηλιτικής λογοτεχνίας, θρησκείας και ιστορίας, η έρευνά του επικεντρώνεται στη δυναμική της επιτέλεσης (performance) σε παραδοσιακά περιβάλλοντα, ιδίως στο πλαίσιο των παραδόσεων oι οποίες συνδέονται με «ιδρυτές». Στα δευτερεύοντα ενδιαφέροντά του συγκαταλέγονται οι βορειοδυτικές σημιτικές γλώσσες και επιγραφές, η ιδεολογία της γης, η ψυχολογία της κακοποίησης και του τραύματος στα βιβλικά κείμενα, και η αρχαιοελληνική μυθολογία και λατρεία των ηρώων.
Η ομιλία εντάσσεται στο πλαίσιο της σειράς διαλέξεων και εκδηλώσεων Events Series 2017 του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος και θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά
«Αποσύνθεση και Επανασύνθεση της Κοινωνίας στην Αρχαϊκή Ελληνική Ποίηση», Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Μ. Ανδρόνικου 6, Θεσσαλονίκη, τηλ. 2313 310201,,
www.amth.gr, Παρασκευή 20 Ιανουαρίου, ώρα 19:00. Είσοδος ελεύθερη
