Εφιάλτη για εκατομμύρια νοικοκυριά αποτελεί η Εφορία και ο μακρύς κατάλογος των οφειλετών στο Δημόσιο που αδυνατούν να εξοφλήσουν έγκαιρα τις υποχρεώσεις τους αυξάνεται δραματικά μήνα με τον μήνα. Τρεις στους δέκα φορολογουμένους ή 2.548.071 φυσικά πρόσωπα είχαν στα τέλη του 2012 συσσωρευμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές 20,4 δισ. ευρώ.

Από το ποσό αυτό περίπου 10 δισ. ευρώ συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους και τα περισσότερα παραμένουν ανείσπρακτα. Το πρόβλημα διογκώθηκε περαιτέρω τον Ιανουάριο όπως δείχνουν τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών. Τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη που δημιουργήθηκαν στις αρχές του έτους, αγγίζουν το 1,315 δισ. ευρώ και αφορούν 1.320.222 φυσικά πρόσωπα ή σχεδόν δύο στους δέκα φορολογουμένους και 36.243 επιχειρήσεις.

Παρότι τα ποσά είναι αντιστρόφως ανάλογα του πλήθους των οφειλετών - οι επιχειρήσεις έχουν βάλει φέσι 744 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο και τα φυσικά πρόσωπα 571 εκατ. ευρώ - είναι σαφές ότι το μεγάλο πρόβλημα έγκειται στα νοικοκυριά. Η ανάλυση των στοιχείων του υπουργείου Οικονομικών δείχνει μέση ληξιπρόθεσμη οφειλή 432,5 ευρώ για κάθε φορολογούμενο, κάτι που σημαίνει ότι τα απλήρωτα χρέη δεν είναι άλλα από τον φόρο εισοδήματος, το χαράτσι ή τον φόρο ακινήτων που βομβαρδίζουν σε μηνιαία βάση τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, κάνοντας τους φορολογουμένους να μην μπορούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους. Αλλωστε η συνολική κατηγοριοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο ύψους 55,6 δισ. ευρώ στα τέλη Φεβρουαρίου δείχνει ότι 2,3 εκατ. φορολογούμενοι χρωστούν έως 3.000 ευρώ ο καθένας και συνολικά 1,1 δισ. ευρώ.

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές φυσικών και νομικών προσώπων συνιστούν έναν από τους μεγάλους πονοκεφάλους του υπουργείου Οικονομικών και έχουν οδηγήσει σε μπαράζ κατασχέσεων ή απειλών κατασχέσεων μισθών, συντάξεων, καταθέσεων και άλλων περιουσιακών στοιχείων από τις αρχές του έτους. Οι πιέσεις που ασκούνται στους φορολογουμένους φαίνεται να αποδίδουν για τα έσοδα καθώς στο δίμηνο εισπράχθηκαν 488 εκατ. ευρώ. Από αυτά 432 εκατ. ευρώ ήταν από παλαιά ληξιπρόθεσμα, επομένως ο στόχος είσπραξης 1,9 δισ. ευρώ στο σύνολο του έτους που περιλαμβάνεται στο Μνημόνιο κρίνεται εφικτός. Αντίθετα, προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι από τα νέα ληξιπρόθεσμα εισπράχθηκαν μόνο 56 εκατ. ευρώ, ποσοστό 4% του συνόλου και όχι 24% που απαιτεί το Μνημόνιο.

Προβληματισμό προκαλούν και οι εισπράξεις από ΦΠΑ, αντανακλώντας αφενός την κάθετη πτώση της κατανάλωσης, αφετέρου τη διεύρυνση φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής.

Συνολικά, τα έσοδα των ΔΟΥ το πρώτο δίμηνο του έτους, με πολλές ενδιάμεσες ταχύτητες εισπράξεων, υστερήσεις αλλά και υπερβάσεις, κινήθηκαν εντός στόχων, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, αλλά οι επιμέρους αρρυθμίες στο μέτωπο του ΦΠΑ δίνουν βροντερό «παρών».

Από τις 140 ΔΟΥ τον Φεβρουάριο μόνο 17 κατάφεραν να πιάσουν τον στόχο είσπραξης εσόδων από ΦΠΑ και όλες οι άλλες εμφανίζουν αρνητικές επιδόσεις. Συνολικά όμως τα έσοδα των ΔΟΥ ανήλθαν τον Φεβρουάριο σε 1,670 δισ. ευρώ έναντι στόχου είσπραξης 1,550 δισ. ευρώ, δίνοντας τη δυνατότητα στο υπουργείο Οικονομικών να αναφέρει στην επίσημη ανακοίνωσή του ότι η πορεία είσπραξης των εσόδων από τις ΔΟΥ εξελίσσεται ικανοποιητικά, «καταδεικνύοντας ότι οι προσπάθειες ενεργοποίησης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού είναι σε σωστό δρόμο».