Και όμως ο γόρδιος δεσμός της δράσης των μεσαζόντων στην ελληνική αγορά και της μεγάλης ψαλίδας στις τιμές παραγωγού-καταναλωτή μπορεί να λυθεί. Το κλειδί βρίσκεται στη λειτουργία Χρηματιστηρίου Εμπορευμάτων, όπου θα διαμορφώνονται οι τιμές των προϊόντων με αποτέλεσμα το καλάθι του καταναλωτή να είναι φθηνότερο και το εισόδημα των παραγωγών υψηλότερο.

Παράλληλα, η δημιουργία Χρηματιστηρίου Εμπορευμάτων θα έχει πολλαπλά οφέλη και μεταξύ άλλων αύξηση εξαγωγών, μείωση μοναδιαίου κόστους εισαγωγών, μείωση κόστους πρώτων υλών.
Μάλιστα, ένα Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων με έδρα τη Θεσσαλονίκη, όπως προκύπτει από σχετική μελέτη της βορειοελλαδικής εταιρείας Capital Experts θα μπορούσε να προσελκύσει εξειδικευμένες αγροτικές παραγωγές από τις γειτονικές χώρες και να μετατρέψει τη Βόρεια Ελλάδα σε στρατηγική πύλη διάθεσης γεωργικών προϊόντων.

Λαμβάνοντας όλα αυτά υπόψη είναι άξιον απορίας γιατί στην Ελλάδα με συνολική αγροτική παραγωγή αξίας μεγαλύτερης των 10 δισ.ευρώ και τον πρωτογενή τομέα να παρουσιάζεται ως βασικός μοχλός ανάπτυξης και εξόδου από την κρίση δεν έχουμε ούτε ένα Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων. Πολύ περισσότερο που στη γειτονική Τουρκία λειτουργούν όχι ένα ή δύο αλλά 113 Χρηματιστήρια Εμπορευμάτων, στη Βουλγαρία τρία, ενώ αντίστοιχα χρηματιστήρια υπάρχουν σε Ρουμανία, Σερβία, Λευκορωσία, Ουκρανία, η οποία μάλιστα έχει 21 διαφορετικά) και φυσικά προηγμένες χώρες, όπως η Ιταλία με γνωστότερα αυτά της Μπολόνια, του Μπάρι και του Μιλάνο.

Το 1925 το πρώτο Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων στη Θεσσαλονίκη

Το Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων δεν είναι κάτι πρωτοποριακό για την Ελλάδα.  Απλά στη χώρα μας πολλές φορές φαίνεται πως πρέπει να επανεφεύρουμε τον τροχό.

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Capital Experts Βασίλη Μάργαρη στην Ελλάδα λειτούργησαν δύο χρηματιστήρια εμπορευμάτων, το Χρηματιστήριο του Πειραιά (1924) και το αντίστοιχο της Θεσσαλονίκης (1925). Το Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων της Θεσσαλονίκης από το 1928 μέχρι το 1980 στεγαζόταν στο Μέγαρο Κουκουμπάνη, που υπάρχει μέχρι και σήμερα και το οποίο έδωσε και το όνομα στην Πλατεία Χρηματιστηρίου. Το 1980 βάσει του νόμου 1089 της 12.11.80 το Χρηματιστήριο Θεσσαλονίκης εντάχθηκε στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης με το οποίο συγχωνεύθηκε το 1992 με βάση τη νέα Επιμελητηριακή νομοθεσία. Η συγχώνευση ολοκληρώθηκε το 1993-1994, με τη μεταβίβαση της περιουσίας του στο ΕΒΕΘ και την ένταξη των δύο υπαλλήλων του σε αυτό.

Σχεδόν δέκα χρόνια μετά φαίνεται ότι οι συνθήκες είναι ώριμες για την ίδρυση ενός νέου σύγχρονου Χρηματιστηρίου Εμπορευμάτων με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Σχετική πρόταση κατέθεσε τον περασμένο Μάρτιο ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Δημήτρης Λακασάς, μιλώντας στο συνέδριο του Economist. Κατά τον κ.Λακασά, το Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων Θεσσαλονίκης μπορεί να παρουσιάσει σημαντικά πλεονεκτήματα, σε σχέση με τα προωθούμενα δημοπρατήρια αγροτικών προϊόντων. Τόνισε, δε, ότι όλοι οι φορείς θα πρέπει να εξετάσουν από κοινού τη δρομολόγηση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, αφού χάρη και στη γεωγραφική θέση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, το χρηματιστήριο αυτό θα αποτελούσε πόλο έλξης προϊόντων από όλη τη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η μελέτη της Capital Experts

Η Capital Experts εκπόνησε μελέτη για group των επενδυτών που ενδιαφέρονται για τη δημιουργία  Χρηματιστηρίου Εμπορευμάτων στην Ελλάδα και με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία της στο χώρο των αγορών, ανέπτυξε το ACE Model, ένα πρότυπο μοντέλο οργάνωσης, διοίκησης και διαχείρισης ενός Χρηματιστηρίου Αγροτικών Προϊόντων και Εμπορευμάτων, το οποίο είναι ευέλικτα παραμετροποιημένο, έτσι ώστε να προσαρμόζεται στις ανάγκες της κάθε οικονομίας.

Εκτός από το group των επενδυτών στο οποίο παρουσιάστηκε το συγκεκριμένο μοντέλο στη λογική της δημιουργίας μιας αντίστοιχης αγοράς στη Θεσσαλονίκη, η εταιρεία ανέλαβε το Visibility Study για λογαριασμό Χρηματιστηρίου της ευρωζώνης, προκειμένου να ιδρυθεί αντίστοιχη αγορά ως θυγατρική του σε εθνικό επίπεδο, ενώ μέσα στον Ιούνιο θα γίνει παρουσίαση του «The ACE Model» σε χώρα της Μέσης Ανατολής.

«Βασική διαφορά του Χρηματιστηρίου Εμπορευμάτων που επιδιώκει η ΕΧΑΕ με το αντίστοιχο project που εξετάζουν οι δικές μας μελέτες, είναι ότι το μοντέλο της ΕΧΑΕ αφορά παράγωγα προϊόντα, στην αρχή σε ελαιόλαδο και αργότερα σε περισσότερα προϊόντα, ενώ το δικό μας εξετάζει τη δημιουργία cash market, δηλαδή αγοράς φυσικής παράδοσης προϊόντων, με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Τα δύο μοντέλα είναι συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά», υπογράμμισε ο κ.Μάργαρης.

Σύμφωνα με το σενάριο της μελέτης, το νεκρό σημείο για το Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων είναι τα 122 εκατ.ευρώ σε όγκο συναλλαγών. Κατά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας πχ 2014 το Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων Θεσσαλονίκης θα ξεπερνούσε το νεκρό σημείο με ένα minimum όγκο συναλλαγών 125 εκατ.ευρώ και θα παρουσίαζε κέρδη 18.000 ευρώ. Το 2020 τα νούμερα αυτά εκτιμάται ότι  θα εκτοξευθούν σε 1 δισ.ευρώ για τον όγκο συναλλαγών και σε περίπου 24 εκατ.ευρώ για τα κέρδη.

Σημειώνεται ότι οι επιχειρήσεις της Κεντρικής Λαχαναγοράς Θεσσαλονίκης παρουσιάζουν ετήσιο τζίρο της τάξης των 300 εκατ. ευρώ μόνο σε λαχανικά.

Στη μελέτη τονίζεται πως το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας, που θα αναλάμβανε να δημιουργήσει Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων, θα μπορούσε να είναι 10 εκατ. ευρώ.

Μέτοχοι του στο Χρηματιστήριο θα μπορούσαν να είναι ιδιώτες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα που εμπλέκονται στην παραγωγή και διακίνηση αγροτικών προϊόντων, οργανισμοί λιμένων, εκθεσιακοί οργανισμοί και γενικότερα οποιοσδήποτε θα μπορούσε να προσθέσει έμμεση αξία σε ένα τέτοιο επιχείρημα, όπως για παράδειγμα η ΕΧΑΕ. Μάλιστα, η Capital Experts έχει επαφή και με ξένο χρηματιστήριο που ενδιαφέρεται να μπει στο μετοχικό κεφάλαιο.

Γιατί στη Θεσσαλονίκη

Κατά τον κ.Μάργαρη, η λογική που επιβάλλει την ανάπτυξη ενός Χρηματιστηρίου Αγροτικών Προϊόντων και Εμπορευμάτων στη Θεσσαλονίκη, συνδέεται με:
-Την άμεση εγγύτητα με το 21% της αγροτικής παραγωγής και την έμμεση πάνω από το 50% της συνολικής παραγωγής.
-Τον κομβικό ρόλο του λιμανιού της πόλης για τις οικονομίες και τις αντίστοιχες παραγωγές των χωρών της πρώην Γιουγκοσλαβίας και της Βουλγαρίας και την ικανότητα προσέλκυσης πελατών από την περιοχή.
-Το γεγονός ότι το 1/3 των εξαγωγών των αγροτοδιατροφικών προϊόντων εξάγεται από την Κεντρική Μακεδονία.
-Το ότι παρουσιάζει χαμηλότερο operational cost για τους περισσότερους εμπλεκόμενους αλλά και για τον operator της αγοράς, σε σχέση με μια αντίστοιχη προσπάθεια σε οποιοδήποτε άλλο σημείο της χώρας..
-Το ότι είναι ευκολότερη η προσέγγιση και αποθήκευση μεγάλων φορτίων εμπορευμάτων στην ευρύτερη περιοχή με προορισμό το εξωτερικό.
-Τέλος με το ότι η Ελλάδα ως πολιτική χρειάζεται επιτέλους να δώσει έμφαση στην περιφέρειά της, και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας στην πραγματική παραγωγή, προκειμένου να αποσυμφορηθεί το Λεκανοπέδιο.

Όπως τονίζει ο κ.Μάργαρης, ένα Χρηματιστήριο Γεωργικών Προϊόντων δεν είναι κατ΄ανάγκη ανταγωνιστής των δημοπρατηρίων, αλλά μπορεί να λειτουργεί ένα επίπεδο πιο πάνω απ΄ αυτά, με τα μέλη του να συγκεντρώνουν τις παραγωγές από τα κατά τόπους δημοπρατήρια και να τις διαθέτουν με πλέον συμφέροντες όρους, μέσω του Χρηματιστηρίου. Στον Πειραιά θα μπορούσε επίσης να δημιουργηθεί Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων ως αγορά φυσικής παράδοσης (spot), λειτουργώντας επίσης συμπληρωματικά με το μοντέλο παραγώγων της ΕΧΑΕ.

«Πριν από μια εβδομάδα, το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά έβγαλε υποστηρικτική ανακοίνωση για τη δημιουργία μιας τέτοιας αγοράς και πολύ ορθά έπραξε. Δυστυχώς όμως, η αρθρογραφία η οποία συνόδευσε την ανακοίνωση του Επιμελητηρίου του Πειραιά στο θεσμό, αρθρογραφία στην οποία αναφερόταν για παράδειγμα ότι το «ΕΒΕΠ εκτιμά ότι μια τέτοια αγορά θα έχει Νεκρό Σημείο τα 124 εκατ. ευρώ συναλλαγών και 24 εκατ.ευρώ κέρδη με 1 δισ.ευρώ συναλλαγών», χωρίς να γίνεται καμιά αναφορά στις μελέτες μας, οπωσδήποτε δεν τιμά τους συντάκτες της. Με βάση ποιο ύψος επένδυσης, ποιο mix εσόδων από διαπραγμάτευση, διακανονισμό, εκκαθάριση και αποθήκευση, ποια επιτόκια, ποιο κανονισμό μελών, με τι προσωπικό, εμφανίστηκε να «εκτιμά» το ΕΒΕΠ το Νεκρό Σημείο; Τα χρηματιστήρια εμπορευμάτων το πρώτο που πουλάνε είναι credibility και η παραπάνω πρακτική μάλλον δεν είναι και το καλύτερο ξεκίνημα για να το χτίσει κανείς», καταλήγει ο κ.Μάργαρης.

της Αθανασίας Μπίδιου

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

voria.gr