Σ' ένα κυκεώνα οικονομικών δυσχερειών, πολιτικών εξελίξεων, κοινωνικών προβλημάτων? οι άνθρωποι προσπαθούν ν? αντέξουν..., να εγκλιματιστούν?, να βγουν «ζωντανοί» και «αλώβητοι» από τις αλλαγές που βιώνουν.

Πώς φαίνεται αυτό στην καθημερινότητα μας και στις διαπροσωπικές μας σχέσεις; Φαίνεται? κάθε μέρα, σε κάθε διαπροσωπική σχέση!

Ως διαφορετικές και μοναδικές προσωπικότητες δρούμε με διαφορετικό τρόπο ανά περίπτωση, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων της προσωπικότητας μας αλλά και των βιωμάτων μας.

Αν π.χ για κάποιους «η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση»,  για κάποιους άλλους η καλύτερη άμυνα είναι «η οχύρωση του κάστρου τους- εαυτού τους..». Αυτό που έχει σημασία όμως, θεωρώ,για να κάνουμε ένα βήμα παρακάτω για τον εαυτό μας είναι να αντιληφθούμε τους μηχανισμούς Άμυνας του Εγώ μας!

Καταρχήν, ως μηχανισμός άμυνας ορίζεται η ασυνείδητη ενδοψυχική διεργασία που δρα, (όταν αποτυγχάνουν διάφορες συνειδητές προσπάθειες) για να ανακουφίσει τη σύγκρουση και το άγχος που προέρχεται από τις ενορμήσεις και τα ένστικτα ενός ατόμου!!!

Οι μηχανισμοί άμυνας έχουν σκοπό την αποφυγή ή τη διαχείριση κάποιου ισχυρού και απειλητικού συναισθήματος, συνήθως του άγχους, ενίοτε όμως και της υπερβολικής θλίψης ή και άλλων αποδιοργανωτικών συναισθηματικών εμπειριών, και τη διατήρηση της αυτοεκτίμησής του ατόμου!

Ο Sigmund Freud ήταν ο πρώτος που αναφέρθηκε στους Μηχανισμούς Άμυνας του Εγώ, οι οποίοι είναι αρκετοί και μάλιστα τόνισε πως η χρήση των μηχανισμών αυτών από το άτομο είναι πολλές φορές χρήσιμη, αν γίνεται συγκρατημένα, αλλά η κατάχρηση ή η επαναχρησιμοποίησή τους μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογικές διαταραχές όπως η κατάθλιψη!

Οι μηχανισμοί άμυνας του Εγώ? είναι σε ετοιμότητα για να λάβουν δράση, όταν απαιτείται, ειδικά εκεί όπου υποβόσκει ο ανταγωνισμός και η διαφορετικότητα μεταξύ ομάδων, ή ανθρώπων.

Οι τρεις ίσως πιο συνήθεις:

Εκλογίκευση: Συμπεριφορές και συναισθήματα δικαιολογούνται με την λογική ή γίνονται ανεκτά από την συνείδηση με λογικές, αλλά ωστόσο λανθασμένες εξηγήσεις!

Άρνηση: Το άτομο αρνείται την ύπαρξη ορισμένων στοιχείων της πραγματικότητας, ησυχάζοντας τη συνείδηση του, με την παραδοχή των συμβάντων.

Απώθηση : Είναι ο κύριος και πιο βασικός αμυντικός μηχανισμός γιατί λειτουργεί έτσι ώστε να απωθεί (σπρώχνει) συναισθήματα ή ενορμήσεις στο ασυνείδητο και να τα κρατά μακριά από την ενημερότητα και την επίγνωση του ατόμου. Κάποιοι επικαλούνται την επιλεκτική μνήμη αντ? αυτού του μηχανισμού.

Αυτό που θέλω να τονίσω είναι πως ακόμη κι αν αντιλαμβάνομαι το άγχος μιας ενδεχόμενης αποτυχίας, το φόβο των «αρνητικών συναισθημάτων» , τα βιώματα μας, την αλλαγή αλλά και μια καθημερινότητα που «συχνά μας πνίγει», κι αναφέρομαι σε όλα τα είδη σχέσεων ?προσωπικές, επαγγελματικές, οικογενειακές, φιλικές- μήπως η «αλήθεια» μας χάνεται κάπου βαθιά μέσα μας;

Μήπως η καθημερινότητα και οι φόβοι μάς ξεπερνούν? και οι μηχανισμοί άμυνας είναι σε μεγαλύτερη λειτουργία από ότι είθισται?;

Τουλάχιστον, σε ότι αφορά στους δικούς μας ανθρώπους ή σε ότι θεωρούμε εμείς «οικείο», νομίζω πως το μυστικό είναι να διατηρούμε την ψυχή μας καθαρή ,?tabula rasa? όπως θα λέγαμε στα λατινικά?, χωρίς ανασφάλειες, φόβους και άγχη και με τους Μηχανισμούς Άμυνας του Εγώ βαθιά θαμμένους!!!

Είναι η μόνη λύση άλλωστε? για τις "δύσκολες μέρες" που περνάμε?!

Σοφία Βάγκα? 

Star.gr