Τις τελευταίες δύο μέρες στις Βρυξέλλες, με πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», πραγματοποιήθηκε σειρά συναντήσεων μεσογειακών μη κυβερνητικών φορέων, με εκπροσώπους της Επιτροπής Θαλασσίων Υποθέσεων της Ε.Ε. και με ευρωβουλευτές.

Στόχο των συναντήσεων αποτέλεσε η άσκηση πίεσης προς κάθε κατεύθυνση, για την ακύρωση της εν πλω καταστροφής του χημικού οπλοστασίου της Συρίας, ανοιχτά της Κρήτης. Επιπλέον, στοχεύθηκε η δημιουργία εναλλακτικού σχεδίου για τη μεταφορά της διαδικασίας σε χερσαίες εγκαταστάσεις, στις οποίες θα καταστεί δυνατός ο έλεγχος πιθανής ρύπανσης και η διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Βρισκόμενοι εκεί, ανακαλύψαμε επίσης το αξιοσημείωτο γεγονός ότι η Ε.Ε. καλύπτει μέρος του κόστους αυτής της επικίνδυνης διαδικασίας εν πλω καταστροφής.

Οι παράγοντες που μας ανησυχούν είναι πολυάριθμοι, καθώς οι πληροφορίες είναι συγκεχυμένες όσον αφορά στην οργάνωση και την εξέλιξη της διαδικασίας καταστροφής. Κάποιες πηγές αναφέρουν ότι η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει, και τα χημικά μεταφορτώνονται στην Κύπρο. Αντίθετα, άλλες πηγές αναφέρουν ότι το αμερικάνικο πολεμικό πλοίο Cape Ray δεν έχει φτάσει ακόμα στη Μεσόγειο και αναμένεται η άφιξή του από μέρα σε μέρα. Όλα αυτά σε συνδυασμό με μία σωρεία ασαφών και αντιφατικών πληροφοριών σε σχέση με το πλάνο διαχείρησης των παραγόμενων λυμάτων, όπως επίσης και η προχειρότητα όλου του σχεδιασμού της διαδικασίας καταστροφής, αυξάνει την ανησυχία μας, παρά τις διαβεβαιώσεις από τον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW) περί απόλυτης ασφάλειας της διαδικασίας. 

 Επιπροσθέτως, το γεγονός ότι η μέθοδος είναι πιλοτική και δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ εν πλω, με αυτού του είδους τα χημικά και σε τέτοια ποσότητα, δε μας επιτρέπουν να εφησυχάσουμε, όπως επίσης και το γεγονός ότι θα διαρκέσει για 20 ολόκληρες ημέρες, καταμεσής της Μεσογείου και στην καρδιά του χειμώνα με τις άσχημες καιρικές συνθήκες που επικρατούν. Τέλος, πολύ ανησυχητική είναι και η εκκωφαντική σιωπή που κρατάνε οι ελληνικές, κυπριακές και ιταλικές αρχές, καθώς και οι διεθνείς περιβαλλοντικές οργανώσεις και φορείς για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα.

Θα πρέπει να αναφέρουμε τη σημαντική συμβολή του Δρ. Γιδαράκου, καθηγητή του Εργαστηρίου Διαχείρισης Τοξικών και Επικίνδυνων Αποβλήτων του Πολυτεχνείου Κρήτης, ο οποίος τεκμηριώνει επιστημονικά το τεράστιο περιβαλλοντικό ρίσκο που ενέχει η διαδικασία. Έπειτα, σε αυτή την προσπάθεια αξιοσημείωτη είναι η συμμετοχή του Κρίτωνα Αρσένη, καθότι είναι ο μόνος ευρωβουλευτής που ασχολείται ανελλιπώς με την ανάδειξη του ζητήματος. 

Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος προετοιμάζει μία διαμεσογειακή έκκληση από επιστήμονες και περιβαλλοντικούς φορείς προς την Ε.Ε. και τον ΟΗΕ, προσπαθώντας να πιέσει για την ακύρωση της επικίνδυνης αυτής απόφασης.

Στόχος είναι η άμεση εύρεση ενός εναλλακτικού πλάνου καταστροφής των χημικών όπλων που δε θα θέτει σε κίνδυνο το θαλάσσιο περιβάλλον της Μεσογείου και τη δημόσια υγεία των κατοίκων της.