Φωτογραφία αρχείου από τις ζημιές που είχε προξενήσει ο τυφώνας Σάντι σε παράκτιες περιοχές του Νιου Τζέρσεϊ των Ηνωμένων Πολιτειών το 2012. Η τελευταία έκθεση του ΟΗΕ που δόθηκε στη δημοσιότητα για το φαινόμενο του θερμοκηπίου προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι δεν αφορούν μόνο τις παράκτιες περιοχές αλλά και συνολικά τη διατροφική ασφάλεια του πλανήτη, λόγω της μεγάλης ευαισθησίας των καλλιεργειών στις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας και της υγρασίας.
Η κλιματική αλλαγή ήδη επηρεάζει με σαρωτικό τρόπο όλες τις ηπείρους και τους ωκεανούς, ενώ το πρόβλημα αναμένεται να επιδεινωθεί σημαντικά σε περίπτωση που δεν τεθούν υπό έλεγχο οι εκπομπές ρύπων. Αυτό συμπέρανε η έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (ΙΡCC) που συνοψίζει, σε τακτά χρονικά διαστήματα, την υπάρχουσα επιστημονική γνώση γύρω από το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η έκθεση αναφέρει ότι οι πάγοι σε ξηρά και θάλασσα λιώνουν, οι υδάτινοι πόροι κινδυνεύουν, οι καύσωνες εντείνονται και οι πλημμύρες γίνονται πιο καταστροφικές, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι πεθαίνουν και πολλά ψάρια και άλλα ζωντανά είτε μεταναστεύουν προς τους πόλους είτε εξαφανίζονται.
Η στάθμη των θαλασσών ανεβαίνει με ρυθμούς που απειλούν τις παράκτιες κοινότητες, ενώ τα νερά τους γίνονται πιο όξινα, καθώς απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα που εκπέμπουν τα αυτοκίνητα και τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια.
Οργανική ύλη που πάγωσε στο έδαφος του αρκτικού κύκλου πριν από τις απαρχές του ανθρώπινου πολιτισμού λιώνει και σαπίζει, εκλύοντας αέρια του θερμοκηπίου που θα προξενήσουν νέα άνοδο της θερμοκρασίας. Και τα χειρότερα έρχονται.
«Κανείς στον πλανήτη δεν θα μείνει ανεπηρέαστος από τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής», είπε ο πρόεδρος του IPCC, Ρατζέντα Πατσαουρί, κατά την παρουσίαση της έκθεσης. Παράγοντες όπως οι οικονομικές και τεχνολογικές αλλαγές μπορεί να μετριάσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη, αλλά, όπως διαπιστώνει η έκθεση, τα προβλήματα θα είναι παρά ταύτα σοβαρά, ιδίως αν συνεχιστεί η αλόγιστη εκπομπή ρύπων.
«Επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, δυσκολία στην καταπολέμηση της φτώχειας, νέα υποβάθμιση της διατροφικής ασφάλειας, δημιουργία νέων ?παγίδων φτώχειας?, ιδίως σε αστικές περιοχές και στους νέους ?πυρήνες πείνας?» είναι τα προβλεπόμενα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής τον 21ο αιώνα. Η έκθεση τόνισε ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει εμμέσως το ενδεχόμενο βίαιων συγκρούσεων με στόχο την πρόσβαση σε γη και υδάτινους πόρους, «ενισχύοντας γνωστούς καταλύτες τέτοιων συγκρούσεων, όπως είναι η φτώχεια και τα οικονομικά σοκ».
Οι επιστήμονες τόνισαν ότι η κλιματική αλλαγή δεν είναι απλώς πρόβλημα για το απώτερο μέλλον, αλλά συμβαίνει τώρα. Τμήματα της λεκάνης της Μεσογείου υποφέρουν από ξηρασία λόγω κλιματικής αλλαγής, ενώ σε μεγάλες περιοχές της δυτικής Αμερικής τα χιόνια λιώνουν, απειλώντας τους ταμιευτήρες ύδατος. Στην Αλάσκα, καθώς ο πάγος εκλείπει από τη θάλασσα, γιγάντια κύματα φθάνουν στις ακτές, διαβρώνοντάς τες με ρυθμούς τόσο γρήγορους που ήδη ολόκληρες κοινότητες έχουν υποχρεωθεί να μετακομίσουν.
Η έκθεση περιγράφει τους κινδύνους για τη διατροφική ασφάλεια με πολύ πιο έντονο τρόπο σε σχέση με τις προηγούμενες εκθέσεις. Αυτό συμβαίνει επειδή έχουν πληθύνει οι επιστημονικές έρευνες που καταγράφουν πόσο ευαίσθητες είναι πολλές καλλιέργειες στους καύσωνες και στην έλλειψη νερού. Σύμφωνα με την έκθεση, η κλιματική αλλαγή έχει ήδη μειώσει την παγκόσμια παραγωγή σιταριού και καλαμποκιού σε σχέση με τα επίπεδα στα οποία θα μπορούσε να βρίσκεται.
«Έχουμε φθάσει πια σε ένα σημείο που έχουμε τόσο πολλές πληροφορίες, τόσο πολλά στοιχεία, που δεν μπορούμε να παριστάνουμε ότι έχουμε άγνοια», είπε ο Μισέλ Ζαρό, γενικός γραμματέας του Διεθνούς Οργανισμού Μετεωρολογίας. Η έκθεση έτυχε θετικής υποδοχής στην Ουάσιγκτον.
Όμως, δύο δεκαετίες διεθνών προσπαθειών για τον περιορισμό των εκπομπών ρύπων είχαν πενιχρά αποτελέσματα, ενώ δεν είναι σαφές αν οι διαπραγματεύσεις του φθινοπώρου στη Νέα Υόρκη θα αλλάξουν κάτι.
JUSTIN GILLIS / THE NEW YORK TIMES
Kathimerini.gr
