Μεγάλες και επώδυνες για τους εργαζόμενους αλλαγές φέρνει τον νέο νομοσχέδιο για τα εργασιακά.

Τι θα ισχύει με τους μισθούς, τις υπερωρίες και τις απολύσεις.

Τι προβλέπεται για τις αποζημιώσεις

 Με μία πρώτη ματιά, το υπό ψήφιση νομοσχέδιο, για το οποίο θα γίνει μεγάλη μάχη την Τρίτη στη Βουλή, προσφέρει ευελιξία στις επιχειρήσεις, περισσότερη άνεση στις διαπραγματεύσεις με τους εργαζόμενους αλλά και ταυτόχρονα μειώσεις μισθών και μικρότερες αποζημιώσεις. Και εάν οι μειώσεις μισθών ήταν κάτι το λίγο έως πολύ αναμενόμενο, με κατώτερο όριο αυτό των 740 ευρώ, οι μικρότερες αποζημιώσεις αλλά και οι αλλαγές ευρύτερα στο καθεστώς των απολύσεων γεννάνε πλήθος ερωτηματικών.

Να ξεκινήσουμε με τα των απολύσεων.

- Καταρχάς η αποζημίωση θα υπολογίζεται πλέον με βάση το μειωμένο μισθό και αυτόν της κλαδικής σύμβασης μόνο κατά την περίπτωση στην οποία η απόλυση γίνεται πέρα από το συμφωνημένο όριο.

- Οι λεγόμενοι εργαζόμενοι "υπό δοκιμή" δεν θα λαμβάνουν αποζημίωση κατά την απόλυσή τους.

- Μειώνεται σε ένα μήνα ο χρόνος προειδοποίησης για την απόλυση εργαζόμενου με σύμβαση αορίστου χρόνου ενώ εάν δεν προειδοποιηθεί ως οφείλει από την επιχείρηση, τότε λαμβάνει αποζημίωση δύο μηνών.

Ειδική Επιχειρησιακή Συλλογική Σύμβαση Εργασίας 

Κατά τα άλλα, οι κλαδικές συμβάσεις παραμένουν μεν σε ισχύ, μόνο εκεί που δεν εφαρμόζεται η επιχειρησιακή σύμβαση. Παράλληλα νομοθετείται η Ειδική Επιχειρησιακή Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, η οποία εν ολίγοις κάνει τα εξής:

Είναι το Α και το Ω του νέου νομοσχεδίου, καθώς εκτός από τα ζητήματα των μισθών ρυθμίζει και εκείνα των εργασιακών σχέσεων. Ήτοι, ο αριθμός των θέσεων της εργασίας σε μία επιχείρηση, οι όροι της μερικής απασχόλησης, και άλλα βασικά ζητήματα.

Τυπικά αφήνει το πεδίο ελεύθερο σε εργαζόμενους και εργοδότες να τα βρούν, κατά το κοινώς λεχθέν, μεταξύ τους, ακόμα και για τις ενδεχόμενες απολύσεις.

Την Ειδική Επιχειρησιακή Σύμβαση μπορεί να την καταρτίσει οποιαδήποτε επιχείρηση, ακόμα και αυτή η οποία απσχολεί λιγότερους από 50 εργαζόμενους, από κοινού με το σωματείο των εργαζομένων, είτε αυτό είναι επιχειρησιακό είτε κλαδικό είτε ομοσπονδία. Τα δύο μέρη θα υποβάλλουν από κοινού έκθεση προς το Συμβούλιο Κοινωνικού Ελέγχου Επιθεώρησης Εργασίας.

Τώρα, για το θέμα που άναψε φωτιές νωρίτερα, οι επιχειρησιακές συμβάσεις σαφώς και υπερτερούν των κλαδικών και ούτε θα μπορούν να επεκτείνονται με υπουργική απόφαση.

Εντούτοις, θα υπερισχύουν όπου δεν υπάρχει επιχειρησιακή σύμβαση.

Ακόμα, καταργείται η προσαύξηση 10% για την υπερωριακή απασχόληση των ημιαπασχολούμενων, ενώ επεκτείνεται και ο χρόνος διαθεσιμότητας των εργαζομένων, από έξι σε εννέα μήνες, στις επιχειρήσεις με σοβαρά οικονομικά προβλήματα και ορίζεται ημερομηνία λήξης για τη διατήρηση ή την κατάργηση της διαιτησίας.

Ένα άλλο σημαντικό σημείο του νομοσχεδίου, είναι πως περιορίζεται σημαντικά η δυνατότητα προσφυγής στη διαιτησία όσον αφορά στον καθορισμό του βασικού ημερομισθίου ή ακόμα και μισθού.

Επίσης, αυξάνεται σε 36 μήνες, από 18 που ήταν, η απασχόληση σε έμμεσο εργοδότη.

Τι ισχύει ήδη στον ιδιωτικό τομέα

Όπως ήταν εύλογο και επόμενο, οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα έσπευσαν να αγκαλιάσουν τα μέτρα του μνημονίου και να τα εφαρμόσουν. Έτσι, αυτή τη στιγμή εφαρμόζονται στον ιδιωτικό τομέα τα ακόλουθα:

- Να δίνονται μειωμένες αποζημιώσεις έως και 50%, εάν ο εργαζόμενος ειδηποιηθεί μέχρι και έξι μήνες νωρίτερα.

- Η επιχείρηση δύναται να καταβάλλει την αποζημίωση σε διμηνιαίες δόσεις. Πολύ περισσότερο, ο εργοδότης μόλις κοινοποιήσει την απόλυση έχει το δικαίωμα να καταβάλλει μόνο δύο μισθούς αποζημίωση και όχι ολόκληρο το ποσό ως όφειλε ως τώρα.

- Πάγωμα των μισθών για ολόκληρο το 2010 μαζί με την κατάργηση των αποφάσεων της διαιτησίας.

- Νέα όρια στις απολύσεις. Πλέον ισχύει το 5% για όλες τις επιχειρήσεις οι οποίες απασχολούν περισσότερους από 150 εργαζόμενους, αλλά όχι περισσότερους από 30 το μήνα.

- Όταν προσλαμβάνονται εργαζόμενοι κάτω των 25 ετών, αυτοί αμείβονται με το 84% του κατώτατου μισθού, των 740 ευρώ.