τα δημητριακά του μέλλοντος

Βελτιωμένες ελληνικές ποικιλίες δημητριακών και οπωροκηπευτικών, που θα συνεισφέρουν στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας μας, επιδιώκουν να δημιουργήσουν ερευνητές στη Θεσσαλονίκη.

Τα αγροτικά προϊόντα του μέλλοντος μπορεί να είναι, για παράδειγμα, σιτηρά που αντέχουν περισσότερο στην ξηρασία, κριθάρι που ρίχνει τη χοληστερόλη ή ντομάτες πιο πλούσιες σε βιταμίνες.

Ήδη στο πλαίσιο συνεργασίας του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΚΕΤΕΑ0, του Εργαστηρίου Χημείας και Βιοχημείας Τροφίμων του ΑΠΘ και της εταιρείας «Αφοί Κεραμάρη» έχει λανσαριστεί στην αγορά το πρώτο ελληνικό αλεύρι χωρίς γλουτένη («Μάννα»). Πρόκειται για σημαντικό πρώτο βήμα στην παραγωγή αμιγώς ελληνικών προϊόντων, δεδομένου ότι μέχρι πρότινος τα ελληνικά προϊόντα χωρίς γλουτένη παράγονταν με εισαγόμενο αλεύρι. «Υπάρχει ένα επιχειρηματικό κομμάτι της έρευνας πολύ σημαντικό. Έχουμε στην περιοχή μας μια μεταποιητική βιομηχανία με πολύ καλή δυναμική. Αυτό που λείπει είναι καινοτομικά άλματα, που θα δώσουν προστιθέμενη αξία και εξαγώγιμο χαρακτήρα στα ελληνικά προϊόντα», τονίζει στη ''Μακεδονία'' ο ερευνητής βιολόγος του ΕΚΕΤΑ Αναγνώστης Αργυρίου.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα στη Θεσσαλονίκη οι ερευνητές προχωρούν σε «ξεκαθάρισμα» χαρακτηρίζοντας γενετικά τις εγχώριες ποικιλίες σιτηρών και κριθαριού, ώστε να αναδείξουν τα ισχυρά χαρακτηριστικά της καθεμίας και να δημιουργήσουν τα «μοριακά εργαλεία» που θα ταυτοποιούν την ελληνικότητά τους. Έτσι, έχουν συλλέξει δείγματα από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, αλλά και από την Τράπεζα Γενετικού Υλικού στη Θέρμη (στην οποία διατηρούνται 14.500 πολύτιμοι σπόροι άγριων και καλλιεργούμενων συγγενών φυτών), τα οποία χαρακτηρίζονται πλέον με σύγχρονες γενετικές μεθόδους. Στη συνέχεια, μέσω «κατευθυνόμενων διασταυρώσεων», χωρίς γενετική τροποποίηση, επιχειρείται η δημιουργία νέων ποικιλιών με βελτιωμένα χαρακτηριστικά: για παράδειγμα, σιτηρά που αντέχουν περισσότερο στην ξηρασία ή κριθάρι ιδανικό για χρήση στη ζυθοποιία.

«Με αυτό τον τρόπο προετοιμαζόμαστε για επερχόμενες κλιματικές αλλαγές, επιλέγοντας και βελτιώνοντας είδη και ποικιλίες πιο ανθεκτικές στην ξηρασία, με λιγότερη ανάγκη για νερό, ώστε να αποφύγουμε μελλοντική μείωση της αγροτικής παραγωγής. Αν εξασφαλίσουμε την απαραίτητη χρηματοδότηση και την οικονομική στήριξη και της ελληνικής μεταποιητικής βιομηχανίας, εκτιμούμε ότι μέσα στην επόμενη πενταετία θα μπορούσαμε να έχουμε νέες, βελτιωμένες ελληνικές ποικιλίες δημητριακών που θα συνεισφέρουν στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας μας. Για παράδειγμα, στην ντομάτα ξεκινήσαμε τη διαδικασία πριν από ενάμιση χρόνο και πραγματοποιούμε την τρίτη διασταύρωση. Πιστεύουμε ότι σε μια τετραετία από σήμερα θα έχουμε φυτά που θα παράγουν ντομάτες γευστικότερες και υγιεινότερες, με περισσότερες βιταμίνες και θρεπτικά στοιχεία» αναφέρει ο κ. Αργυρίου και επισημαίνει ότι αντίστοιχη διαδικασία ακολουθείται και όσον αφορά τον καπνό και τα οπωροφόρα.

Όπως αναφέρει η ''μακεδονία'', μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια τα τρόφιμα που προέρχονται από διαγονιδιακά τροποποιημένες (μεταλλαγμένες) καλλιέργειες θα έχουν πιθανότατα μειωθεί σημαντικά. Τα δεδομένα αλλάζουν, λέει ο κ. Αργυρίου, χάρη στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, αντίστοιχων με αυτές που επιτρέπουν πλέον την αλλαγή ενός γονιδίου χωρίς εισαγωγή DNA από ξένο είδος. Κατά τα επόμενα πέντε χρόνια αναμένεται ότι, τουλάχιστον σε πειραματικές καλλιέργειες, θα προκύψουν νέες βελτιωμένες ποικιλίες π.χ. τροφίμων φυτικής προέλευσης, ενώ κατά τα επόμενα δέκα χρόνια τα τρόφιμα από διαγονιδιακά τροποποιημένα (μεταλλαγμένα) είδη θα μειωθούν σημαντικά - τουλάχιστον όσον αφορά τις χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου.