Το Παγκόσμιο Συνέδριο Φιλοσοφίας ξεκίνησε το 1900 στο Παρίσι από προσωπικότητες όπως ο Μπέρναρντ Ράσελ. Έκτοτε επαναλαμβάνεται κάθε πενταετία με απόφαση των φιλοσοφικών εταιρειών όλου του κόσμου και η ανάθεση στην πόλη που θα το φιλοξενήσει γίνεται μέσα από μια διαδικασία όπως αυτή των Ολυμπιακών Αγώνων.

Καθώς το 23ο Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, πρέπει να επιστρέψουμε στις πηγές μας διότι η πραγματική φιλοσοφία, ως αυτόνομη μάθηση, αρχίζει με την Ακαδημία Πλάτωνος. 

Το κύριο θέμα της φετινής συνάντησης είναι η ?Φιλοσοφία ως έρευνα και τρόπος ζωής?. Θα συμμετάσχουν δύο χιλιάδες και πλέον ομιλητές από 105 χώρες σε περισσότερα από 108 στρογγυλά τραπέζια και 100 invited sessions. Ανάμεσά τους οι γνωστοί σε ένα ευρύτερο κοινό Ουμπέρτο Έκο και Γιούρ­γκεν Χάμπερμας αλλά και ο πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φιλοσοφικών Εταιρειών Ουίλιαμ ΜακΜπράιντ, ο Αλέξανδρος Νεχαμάς, ο Ντέρμοτ Μόραν, ο Λούκα Σκαραντίνο και πολλοί άλλοι. Έχουμε βέβαια συνέδρους από 20 ετών. Φέτος, μάλιστα, οι συμμετοχές των νέων με ανακοινώσεις είναι ενισχυμένες σε αριθμό και ποιότητα. Πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο συνέδριο, που προσεγγίζει 75 θεματικές περιοχές! Εξετάζονται φιλοσοφικά όλα τα σημαντικά θέματα της ζωής, της πολιτείας, του κόσμου και της επιστήμης. άλλωστε με την πρόοδο της επιστήμης η φιλοσοφία έρχεται να ξεκαθαρίσει τις έννοιες και το περιεχόμενο των αντιλήψεων που επικρατούν στους διαφόρους κλάδους της έρευνας. Θα συζητηθούν, λοιπόν, θέματα όπως η οικολογική φιλοσοφία, η τεχνολογία, η οικονομία, η ανάπτυξη, η παγκοσμιοποίηση, η φιλοσοφία της επικοινωνίας, ενώ θα γίνουν και ολομέλειες για τη φιλοσοφική μέθοδο κ.ά. 

Με το συνέδριο αυτό επανερχόμαστε στο σωκρατικό ερώτημα για το πώς πρέπει να ζεις και βλέπουμε τη φιλοσοφία όχι μόνο ως μια έρευνα που διεξάγουν οι δάσκαλοι σε κάποιες σχολές αλλά και ως ότι πρέπει να συνδεθεί με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων. Ο Σωκράτης, π.χ., δεν θα ήταν ο Σωκράτης αν όντας στο δεσμωτήριο δεχόταν την πρόταση του Κρίτωνα να δραπετεύσει. Έχει μεγάλη σπουδαιότητα τι λες και τι κάνεις. Από αυτήν την άποψη όλη η φιλοσοφία, από τον Σωκράτη, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη και μεταγενέστερα, τόνισε­ τη συμφωνία λόγων κι έργων, τη σημασία που έχει ο τρόπος ζωής του φιλοσοφούντος, ο οποίος πρέπει να αποτελεί παράδειγμα στην κοινωνία του. 
Στον πολύπλοκο σύγχρονο κόσμο, με την τεχνολογία να κυριαρχεί στην καθημερινότητα, το πρώτο πράγμα που έχουν να προσφέρουν η φιλοσοφία και οι φιλόσοφοι είναι να κατανοήσει κάποιος τι είναι η τεχνολογία. Πρόκειται για την καινούργια κυρίαρχη μεταφυσική του πλανήτη. Η επικοινωνία και η τεχνολογία δημιουργούν ένα νέο κλίμα: φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά, πρέπει να κατανοήσεις τη διαφορετικότητα του άλλου, να μπορείς να βρίσκεις κοινές αξίες και παραμέτρους. Η επιστήμη προχωρά και η φιλοσοφία έρχεται να επεξεργαστεί αυτά τα δεδομένα και να δώσει προσανατολισμούς. Ο ρόλος του φιλοσόφου είναι να καταστήσει τη ζωή του ανθρώπου πιο σπουδαία και πιο αξιοβίωτη, να ξέρεις γιατί υπάρχεις. Ζωή χωρίς φιλοσοφία είναι μια ζωή στην τύχη, δεν έχει κανένα νόημα. 
Για πρώτη φορά η Αθήνα θα είναι το κέντρο του κόσμου σε ένα σημαντικό τέτοιο συνέδριο. Πολλοί πανεπιστημιακοί κι ερευνητές έρχονται για ?προσκύνημα? γιατί ξέρουν ότι η φιλοσοφία θεμελιώνεται εδώ στην Αθήνα. Αναμφισβήτητα όμως είναι και ένα τουριστικό γεγονός. Σκεφτείτε πόσοι θα έρθουν με τις οικογένειές τους και θα κάνουν μετά διακοπές στα νησιά. Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί κυρίως στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών από τις 4 μέχρι τις 10/8, ενώ η επίσημη έναρξη θα γίνει με μουσική εκδήλωση στο Ηρώδειο. 

Για πρώτη φορά όμως συνεδρίες διεξάγονται και σε χώρους που συνδέονται άμεσα με τη ζωή και την έρευνα της φιλοσοφίας: στην Ακαδημία Πλάτωνος (σχετικά­ με τη σημασία της ελληνικής φιλοσοφίας σήμερα), στην Πνύκα (για τη φιλοσοφία ως πρακτική σοφία), στην Αγία Φωτεινή Ιλισού (αφιερωμένη στον έρωτα) και στο Λύκειο του Αριστοτέλη, το οποίο θα ανοίξει για πρώτη φορά ειδικά για το συνέδριο (με μια συνάντηση για τη σημασία της αριστοτελικής φιλοσοφίας). Σκεφτείτε να επισκεπτόταν ένας Κινέζος το χώρο όπου δίδαξε ο Κομφούκιος, θα πήγαινε γονατιστός όπως οι προσκυνητές στην Παναγιά της Τήνου. Εδώ δεν έχουμε εκτιμήσει τη σπουδαιότητα που διαθέτει το ιστορικό περιβάλλον το οποίο εξακολουθεί να υφίσταται. Δεν είναι τραγικό το ότι η Ακαδημία Πλάτωνος δεν έχει συνδεθεί με την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων; Όταν συνδέεται η ιδέα με τον τόπο, οι άνθρωποι αποκτούν μια ειδική ευαισθησία, αναλογίζονται τη σπουδαιότητα αυτών των αξιών, τι συνέβη σε αυτόν τον τόπο».

Ιωάννα Γκομούζα

Athinorama.gr