Οποιαδήποτε Παρασκευή συμπίπτει με τις 13 ενός μήνα θεωρείται κακότυχη στις Αγγλοσαξονικές, Γαλλικές, Γερμανικές και Πορτογαλικές περιοχές του κόσμου. Παρόμοιες δεισιδαιμονίες υπάρχουν και σε άλλες παραδόσεις: στην Ελλάδα και την Ισπανία, για παράδειγμα, το ρόλο αυτό έχει η "Τρίτη και 13".
Ο φόβος της Παρασκευής και 13 ονομάζεται στα αγγλικά paraskavedekatriaphobia (μία λέξη που προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις Παρασκευή, δεκατρείς και φοβία) και είναι ειδική μορφή της τρισκαιδεκαφοβίας . Η λέξη μπορεί να ευρεθεί επίσης ως paraskevidekatriaphobia (παρασκευηδεκατριαφοβία).
Στην Πληροφορική υπάρχει επίσης και ένας ιός με το όνομα "Παρασκευή και 13" (Friday 13th), ο οποίος έχει το χαρακτηριστικό να ενεργοποιείται όταν το ημερολόγιο του υπολογιστή δείξει ημέρα Παρασκευή και ημερομηνία 13.
Πριν τον 19ο αιώνα, ο αριθμός 13 θεωρούνταν γενικά ως φέρων κακή τύχη. Την ίδια εικόνα είχε και η Παρασκευή, αν και δεν υπήρχε κάποια σχέση μεταξύ των δύο. Η πρώτη αναφορά σε μία "Παρασκευή και 13" έγινε μάλλον στις αρχές του 19ου αιώνα.
Πέρα από τις γραπτές αναφορές, πάντως, πολλές δημοφιλείς ιστορίες υπάρχουν σχετικά με την προέλευση της δεισιδαιμονίας:
Ο Μυστικός Δείπνος, με ιστορίες ότι ο Ιούδας Ισκαριώτης ήταν ο 13ος καλεσμένος, ενώ η Σταύρωση του Ιησού συνέβη κατά ημέρα Παρασκευή.
Ότι η Εύα προσέφερε το μήλο στον Αδάμ κατά ημέρα Παρασκευή (η πεποίθηση ότι ήταν ένα μήλο πιθανότατα προέρχεται από την ομοιότητα της Λατινικής λέξεις malus = "κακό" και Malum = "μήλο").
Περικυκλωνόμαστε καθημερινά από προκαταλήψεις. Άλλοι τις πιστεύουν και άλλοι όχι! Διάβασε 10 που βρήκαμε στο διαδίκτυο...
1. Πέρασμα κάτω από μία σκάλα
Η δεισιδαιμονία αυτή αναφέρεται στη «σκάλα που σχηματίζει ένα τρίγωνο με τον τοίχο και το έδαφος, υποδηλώνοντας την Αγία Τριάδα». Προφανώς, το... πέρασμα μέσα από αυτό το τρίγωνο δείχνει ασέβεια προς την Αγία Τριάδα και επομένως φέρνει κακή τύχη. Άλλη πιθανή (και πολύ πιο απλή) εξήγηση είναι πως όπου υπάρχει σκάλα, συνήθως κάποιος δουλεύει από πάνω και με το να περάσει κάποιος από κάτω μπορεί να προκληθούν διάφορα ατυχήματα, όπως να πέσει ένα σφυρί στο κεφάλι του περαστικού.
2. Μαύρη γάτα
Οι μαύρες γάτες είναι συνυφασμένες με τη μαγεία και γι? αυτό κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν πως φέρνουν κακή τύχη. Εντούτοις, υπάρχουν δύο παραλλαγές σε αυτή τη δεισιδαιμονία. Εάν μία γάτα περάσει από μπροστά σου θεωρείται κακή τύχη, ενώ αν έρθει προς το μέρος σου, τότε είναι καλός οιωνός. Στην περίπτωση του πρώτου σεναρίου, για να ξορκίσεις το κακό, το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι να φτύσεις.
3. Άναμμα 3 τσιγάρων με το ίδιο σπίρτο
Αυτή η δεισιδαιμονία προέρχεται από τους στρατιωτικούς κύκλους και χρονολογείται από τις μεγάλες εκείνες νύχτες στα χαρακώματα κατά τον Α? Παγκόσμιο Πόλεμο. Εάν κάπνιζαν μαζί τρεις στρατιώτες, οι ελεύθεροι σκοπευτές θα τους εντόπιζαν εύκολα. Εάν χρησιμοποιούσαν το ίδιο σπίρτο για να ανάψουν και τα τρία τσιγάρα, οι σκοπευτές θα παρατηρούσαν πως το σπίρτο καίει ακόμα μετά το άναμμα του πρώτου τσιγάρου και θα είχαν αρκετό χρόνο για να γεμίσουν τα όπλα τους, να στοχεύσουν και να πυροβολήσουν τον άτυχο τρίτο καπνιστή.
4. Σταύρωμα των δαχτύλων
Η δεισιδαιμονία αυτή έχει θρησκευτικές ρίζες. Το σταύρωμα των δαχτύλων είναι ένα είδος ιερής προστασίας γιατί τα δύο δάχτυλα, που είναι το ένα πάνω στο άλλο, σχηματίζουν έναν κεκλιμένο σταυρό. Το τελετουργικό αυτό για «καλή τύχη» έχει διάφορες παραλλαγές ανά τον κόσμο. Στην Ελβετία, διπλώνουν τους αντίχειρές τους και τυλίγουν τα άλλα δάχτυλά τους γύρω, αντί για το κλασσικό σταύρωμα του δείκτη και του παράμεσου.
5. Ανοιχτή ομπρέλα μέσα στο σπίτι
Η προέλευση αυτής της πρόληψης είναι απλή: ό,τι σχεδιάστηκε για έξω πρέπει να παραμένει έξω. Παρόλο που η σημερινή εκδοχή της παλιάς δεισιδαιμονίας με την ομπρέλα περιορίζεται μόνο στην «κακή τύχη», ο Oliver υποστηρίζει πως τα παλιά χρόνια ήταν πολύ πιο σκοτεινή. «Τα παλιότερα χρόνια, το άνοιγμα της ομπρέλας μέσα στο σπίτι ήταν οιωνός θανάτου» όπως εξηγεί ο ίδιος.
6. Γεμάτος φούρνος
Πρόκειται για μια παλιά εβραϊκή δεισιδαιμονία. Εάν ένας φούρνος έμενε άδειος, η οικογένεια θα πείναγε στο μέλλον. Για να αποφύγει κάποιος την πείνα, αρκούσε να αφήσει μέσα στον φούρνο ένα κομμάτι λαδόκολλα ή ένα τηγάνι. Η δεισιδαιμονία αυτή σχετίζεται με αρχαία τελετουργικά, κατά τα οποία άφηναν φαγητό για τους θεούς του νοικοκυριού, ώστε να προστατεύουν την οικογένεια.
7. Ανάποδα εσώρουχα
Εάν κάποιος έχει μια κακή μέρα, το μόνο που χρειάζεται για να την καλυτερέψει είναι να βάλει τα εσώρουχά του ανάποδα. Δεν γνωρίζουμε από που προέρχεται αυτή η δεισιδαιμονία, αλλά δεν θα μας κάνει εντύπωση εάν αποδειχτεί πως προέρχεται από κάποια ξέφρενη φοιτητική εστία, ως ένα είδος «παρέλαση της ντροπής».
8. Μάσημα τσίχλας τη νύχτα
Ακόμα και αν έχετε άσχημη αναπνοή, το να μασήσετε τσίχλα μετά το δείπνο στην Τουρκία είναι κακή ιδέα. Οι Τούρκοι θεωρούν πως εάν μασήσουν τσίχλα τη νύχτα, ουσιαστικά μασάνε τη σάρκα των νεκρών.
9. Τετράφυλλο τριφύλλι
Λόγω της σπανιότητας των τετράφυλλων τριφυλλιών, εάν κάποιος βρει ένα, θεωρείται πολύ τυχερός. Το σπάνιο αυτό φυτό αντιπροσωπεύει οτιδήποτε μπορεί να επιθυμήσει κάποιος: πλούτο, δόξα, αγάπη και υγεία.
10. Το γρουσούζικο 13
Ο αριθμός 13 -και η Παρασκευή και 13- θεωρούνται γρουσουζιά σε πολλά μέρη, ενώ οι ρίζες αυτής της δεισιδαιμονίας φτάνουν πίσω στη Βίβλο. Θυμηθείτε πως ο Ιησούς είχε 13 μαθητές, μέχρι που ο ένας -ο Ιούδας- τον πρόδωσε.
Διάφορες προλήψεις. Σκόρδο!
-Αν πέσει η σκούπα μόνη της, θα έρθουν ανεπιθύμητοι επισκέπτες.
-Μικρά φυλαχτά με την μορφή μιας γάτας φοριούνται για καλή τύχη. Αν δεις μαύρη γάτα στον δρόμο, είναι γρουσουζιά.
-Αν πατήσεις καρφιά, η μητέρα σου θα χτυπήσει την μέση της.
-Αν ένας σκύλος σε ακολουθήσει μέχρι το σπίτι σου, είναι καλή τύχη. Αν ένας σκύλος αρχίσει να ουρλιάζει χωρίς λόγο, τότε κάποιος θα πεθάνει.
-Μικρές μπλε χάντρες σε σχήμα ματιού φοριούνται για προστασία από το μάτιασμα.
-Αν βρεις χρήματα στον δρόμο, είναι καλή τύχη για τα επαγγελματικά σου.
-Αν βρεις καρφίτσα, είναι καλή τύχη.
-Αν σου πέσει το πιρούνι από το τραπέζι, φίλοι θα καλέσουν.
-Σκόρδο: Φοριέται στο λαιμό ή κρεμιέται στην εξώπορτα του σπιτιού για να κρατάει τους βρικόλακες μακριά.
-Φυλαχτά σε σχήμα παλάμης φοριούνται για προστασία από οτιδήποτε κακό.
-Πέταλο αλόγου φέρνει καλή τύχη στα χρηματικά.
-Είναι κακή τύχη να δείχνεις το φεγγάρι.
-Όταν πέφτουν μετεωρίτες είναι καλός οιωνός. Κομμάτι από μετεωρίτη θεωρείται τέλειο φυλαχτό.
-Αν σπάσεις έναν καθρέφτη, θα έχεις 7 χρόνια γρουσουζιά. Πολλοί επίσης πιστεύουν ότι αν κοιτάξεις στον καθρέφτη μετά τα μεσάνυχτα, μεγάλο κακό θα σε βρει.
-Μερικοί θεωρούν ότι ένα μικρό φυλαχτό φτιαγμένο από δέρμα γουρουνιού είναι καλή τύχη. Άλλοι το θεωρούν μεγάλη γρουσουζιά.
-Κουκουνάρι: Θεωρείται δυνατό φυλαχτό ενάντια σε δαιμόνια.
-Ουράνιο Τόξο: Είναι καλή τύχη αν δεις ουράνιο τόξο. Ο μύθος επίσης λεει ότι υπάρχει θησαυρός θαμμένος εκεί που τελειώνει το ουράνιο τόξο.
-Λαγοπόδαρο: Φέρνει καλή τύχη στα οικονομικά.
-Αστέρια: Είναι γρουσουζιά να μετράς τα αστέρια. Αν όμως δεις ένα αστέρι να πέφτει, κάνε μια ευχή.
-Ψαλίδι: Λέγεται ότι αν μια έγκυος κάτσει εν αγνοία της πάνω σε ανοιχτό ψαλίδι, θα γεννήσει αγόρι.
-Αλάτι: Διώχνει τα δαιμόνια και τους ανεπιθύμητους επισκέπτες. Αν χυθεί αλάτι κατά λάθος είναι γρουσουζιά και πρέπει να ρίξεις λίγο πίσω σου, πάνω από τον ώμο σου.
-Αράχνη: Ιστός αράχνης στις γωνίες του σπιτιού είναι καλή τύχη. Αν πέσει πάνω σου αράχνη είναι επίσης καλή τύχη.
-Πασχαλίτσα:Αν πέσει πάνω σου πασχαλίτσα είναι καλή τύχη. Είναι όμως μεγάλη γρουσουζιά να την διώξεις.
-Βάτραχος:Ένα φυλαχτό σε σχήμα βατράχου, προστατεύει από το μάτιασμα.
-Σκάλα: Είναι γρουσουζιά να περνάς κάτω από σκάλα.
-Ρούχα: Πολλοί φοράνε τα ρούχα τους ανάποδα όταν πάνε για ύπνο, για να προστατευτούνε από τις κατάρες.
-Μαχαιροπίρουνα: Είναι γρουσουζιά να αφήνεις τα μαχαιροπίρουνά σου σε θέση σταυρού πάνω στο πιάτο σου.
-Χέρια:«Κλείνεις» την τύχη σου όταν κρατάς με τα χέρια σου το πρόσωπό σου όταν κάθεσαι σε τραπέζι.
-Κρασί: Εάν είσαι ανύπαντρος και τύχει στο δικό σου το ποτήρι να τελειώσει το κρασί, τότε θα καλοπαντρευτείς.
-"Εις υγείαν!":Είναι γρουσουζιά να λες "εις υγείαν" και να τσουγκρίζεις το ποτήρι σου, αλλά να μην πίνεις. Είναι επίσης γρουσουζιά να τσουγκρίζεις με άδειο ποτήρι, ή με νερό.
-Κόκορας: Οι παλιοί πάντα σφάζανε έναν κόκορα και τον θάβανε στα θεμέλια του σπιτιού όταν χτιζότανε, για να στεριώσει το σπίτι.
-Μέλι και γάλα : Είναι έθιμο να ταϊζει η πεθερά την νέα της νύφη μέλι και γάλα, για να τα πάνε «μέλι-γάλα».
-Παπούτσια: Είναι γρουσουζιά να αφήνεις τα παπούτσια σου ανάποδα.
-Ντουλάπα: Όταν αφήνεις τις ντουλάπες ανοιχτές, λέγεται ότι ευνοείς τις κακές γλώσσες.
-Νύχια: Είναι γρουσουζιά να κόβουμε τα νύχια μας την νύχτα, Τρίτες ή Παρασκευές.
-Ποτέ ανοιχτή ομπρέλα και φτυάρι μέσα στο σπιτι.
