Ενός κακού μύρια έπονται ή πιο συγκεκριμένα όταν ανοίγει η συζήτηση για το χρέος δεν ξέρεις πού θα σταματήσει.

H αμερικανική εφημερίδα «Wall Street Journal» επισημαίνει σε άρθρο της πως πέρα από το δημόσιο χρέος ορισμένων χωρών της Ευρωζώνης,

που είναι υπέρογκο και δημιουργεί τα μεγάλα προβλήματα, υπάρχει και πρόσθετος κίνδυνος, το ιδιωτικό χρέος.

Η εφημερίδα αναφέρεται στις χώρες όπου έχουν εκδηλωθεί τα προβλήματα δημόσιου χρέους σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό δηλαδή Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ιταλία και Ισπανία.

Όπως αναφέρει, οι ευρωπαϊκές τράπεζες, πέρα από το γεγονός ότι κατέχουν ομόλογα των χωρών με προβλήματα χρέους, είναι εκτεθειμένες και σε δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα, στεγαστικά, επιχειρηματικά και καταναλωτικά, στις χώρες με προβλήματα ρευστότητας που δύσκολα μπορούν να εξυπηρετηθούν και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου.

Εδώ θα πρέπει να επισημάνει κανείς την ελληνική πρωτοτυπία που λειτουργεί ως δικλίδα ασφαλείας σε αυτόν τον τομέα. Ο ιδιωτικός τομέας στη χώρα μας υπήρξε πολύ πιο συγκρατημένος τα χρόνια που πέρασαν στις δαπάνες του, με αποτέλεσμα ενώ η Ελλάδα διαθέτει ένα δημόσιο χρέος που φθάνει στο 150% του ΑΕΠ, το ιδιωτικό χρέος επιχειρήσεων και ιδιωτών, περιορίζεται στο 112% του ΑΕΠ, δηλαδή είναι αισθητά χαμηλότερο, από το ιδιωτικό χρέος άλλων χωρών που φτάνει στο 200% του ΑΕΠ και βρίσκεται σε αναντιστοιχία με το δημόσιο χρέος τους.

Η διαφορά αυτή προκαλεί καταρχήν μια ανακούφιση, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν καταγράφεται πλέον πιστωτική επέκταση αλλά πιστωτική συρρίκνωση, γιατί το συνολικό υπόλοιπο των δανείων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά μειώνεται.

Τίποτα δεν είναι όμως πάντα μόνο όπως φαίνεται. Πρώτον, η συνεχής μείωση των δανείων υποδεικνύει μια οικονομία «άρρωστη» που δεν αναπτύσσεται και, δεύτερον, όσο μικρό και αν είναι το ιδιωτικό χρέος θα πρέπει να εξυπηρετείται. Και αυτό προϋποθέτει μια οικονομία με ρευστότητα και με ανάπτυξη που παράγει νέα εισοδήματα και καλύπτει τις δανειακές της υποχρεώσεις.

Πρόκειται δηλαδή για συνθήκες που σταδιακά εκλείπουν από την ελληνική οικονομία και για το λόγο αυτό μήνα με το μήνα αυξάνονται τα δάνεια σε καθυστέρηση. Μόνο με επιστροφή στην αναπτυξιακή διαδικασία θα μπορούσε κανείς να αισθανθεί ασφαλής.