Η αλήθεια είναι ότι έχουμε συνηθίσει να ζούμε με την απειλή της χρεοκοπίας εδώ και πολλούς μήνες. Πολύ πριν ο πρωθυπουργός ανακοινώσει τον Απρίλιο του 2010 την απόφασή μας να προσφύγουμε στο μηχανισμό στήριξης που συγκρότησαν η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ακούμε και διαβάζουμε για την ελληνική χρεοκοπία από τότε που τα δημοσιονομικά μας προβλήματα ξεγυμνώθηκαν από την κάλυψη της κρατικής δημιουργικής λογιστικής, βγήκαν στον «αέρα» και οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης πήραν την πιστοληπτική μας ικανότητα από την πρώτη κατηγορία και την έφεραν εκεί που βρίσκεται σήμερα στην «τρίτη διαλογή» και πολύ κοντά στο επίπεδο της χρεοκοπίας, μόλις δυο ? τρεις βαθμίδες πριν από αυτό.

Πρακτικά τους τελευταίους είκοσι μήνες δεν υπάρχει ημέρα που η διεθνής ειδησεογραφία να αγνόησε την Ελλάδα και την προοπτική της χρεοκοπίας της χώρας. Στην πραγματικότητα τα πρώτα μόνο σκαλιά αυτής της ασταμάτητης κατάβασης ήταν δανειακός επώδυνα.

Από ένα σημείο και μετά δεν είχε μεγάλη σημασία για τις αγορές και τους πιθανούς δανειστές μας. Οι δρόμοι είχαν ούτως ή άλλως ουσιαστικά κλείσει από το χρονικό σημείο εκείνο που ανέλαβαν να καλύψουν τις ανάγκες το ελληνικού κράτους σε ρευστότητα οι εταίροι μας και οι διεθνείς οργανισμοί. Το μόνο που συνέχιζε να τραυματίζεται δεν ήταν η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, αλλά η εθνική μας υπερηφάνεια που συνεχίζει να συρρικνώνεται, να λιώνει σαν τον πάγο που βρέθηκε στον ήλιο το κατακαλόκαιρο.

Στο χρονικό αυτό διάστημα υπογράψαμε το μνημόνιο, ψηφίσαμε το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα και τον εφαρμοστικό του νόμο. Ίσως η υλοποίηση των μέτρων να μην ήταν η καλύτερη δυνατή αλλά δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει ότι ποτέ άλλοτε δεν μεταβλήθηκαν τόσα πολλά δεδομένα για τόσους πολλούς, είτε άμεσα λόγω επιβολής αλλαγών είτε έμμεσα λόγω των επιπτώσεων της ύφεσης.

Το αποτέλεσμα ωστόσο είναι ότι οι ξένοι οίκοι συνεχίζουν να μιλούν για χρεοκοπία και οι εταίροι μας σπρώχνουν τις σοβαρές αποφάσεις για το Σεπτέμβριο και όπως προκύπτει από τη «φρέσκια» έκθεση αξιολόγησης του προγράμματος αμφιβάλλουν για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους εγείροντας θέμα «τοπικής ικανότητας» στην εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου. Αναρωτιέται κανείς τι πρέπει να φοβόμαστε περισσότερο στο εξής: τη χρεοκοπία ή όσους μας προφυλάσσουν από αυτήν;