Πριν από λίγες εβδομάδες δημοσιοποιήθηκε μία νέα μελέτη που έδειξε πως όσοι κοιμούνται αρκετά έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής και λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη σε σύγκριση με όσους κοιμούνται πολύ λίγο ή πάρα πολύ. Όσο πολύτιμος όμως και να είναι ο ύπνος,

σε περιόδους οικονομικής κρίσης επηρεάζεται πάρα πολύ.

 

Όπως ανακοίνωσαν επιστήμονες από το Κέντρο Διαταραχών Ύπνου της Cleveland Clinic στο ετήσιο συνέδριο των Ηνωμένων Επαγγελματικών Εταιρειών Ύπνου (APSS) των ΗΠΑ, μελετώντας 10.654 εθελοντές μέσης ηλικίας 52 ετών διαπίστωσαν πως έξι έως εννέα ώρες ύπνος το βράδυ είναι απαραίτητες για να έχει κάποιος καλή ποιότητα ζωής και καλή ψυχική διάθεση.

 

Λιγότερες από έξι ώρες ή περισσότερες από εννέα φάνηκε ότι πιθανόν να προκαλέσουν βλάβη στην υγεία και την ψυχική διάθεση.

 

«Τα ευρήματα αυτά είναι σημαντικά, διότι οι περισσότεροι άνθρωποι ναι μεν υποψιάζονται ότι ο λιγοστός ύπνος δεν τους επιτρέπει να νιώθουν ?ζωντανοί? και ξεκούραστοι την επόμενη μέρα, οι περισσότεροι όμως αγνοούν πως ο πολύς ύπνος επίσης έχει αρνητικές συνέπειες» δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής δρ Τσαρλς Μπάε, νευρολόγος στην Cleveland Clinic.

 

Το να κοιμάται όμως κάποιος αρκετά και ήσυχος σε περίοδο οικονομικής κρίσης είναι εξαιρετικά δύσκολο. Δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε το 2009 στις ΗΠΑ, όταν η χώρα διένυε ήδη τον δεύτερο χρόνο μιας πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης, κατέγραφε πως σχεδόν ο ένας στους τρεις πολίτες ανησυχούσε τόσο πολύ για το μέλλον, ώστε αδυνατούσε να κοιμηθεί καλά το βράδυ.

 

Τα αποτελέσματα αυτής της δημοσκόπησης, την οποία είχε πραγματοποιήσει το Εθνικό Ίδρυμα Ύπνου (NSF) των ΗΠΑ σε 1.000 εθελοντές ηλικίας άνω των 18 ετών, αποκάλυπταν πως από τα μέσα του 2008 το 27% των ερωτηθέντων έκανε ταραγμένο ύπνο, με το 16% να το αποδίδει στα οικονομικά προβλήματα, το 15% στην αγωνία για το τι θα γίνει με την οικονομία της χώρας και το 10% στην ανησυχία ότι θα απολυθεί.

 

Ανάλογα ευρήματα είχε και περυσινή δημοσκόπηση η οποία διεξήχθη στη Βρετανία. Όπως έδειξε, ο μέσος Βρετανός είχε χάσει τουλάχιστον μία ώρα από τον ύπνο του εξαιτίας της εκεί οικονομικής κρίσης, με αποτέλεσμα μετά βίας να κοιμάται 6 ώρες κάθε βράδυ.

 

Στη δημοσκόπηση αυτή συμμετείχαν 6.000 εθελοντές, 38% εκ των οποίων δήλωσαν πως η ανησυχία τους για την οικονομική κατάσταση είναι αυτή που τους κρατά ξύπνιους το βράδυ ενώ 25% είπαν πως ευθύνεται το εργασιακό στρες.

 

«Η έλλειψη ύπνου αποτελεί ένα πρόβλημα που συνεχώς μεγαλώνει στη Βρετανία και μολονότι σιγά σιγά βγαίνουμε από την οικονομική κρίση, ο κόσμος εξακολουθεί να ανησυχεί για οικονομικά και εργασιακά θέματα» είχε δηλώσει ο δρ Στίβι Ουίλιαμς από το Κέντρο Ύπνου του Εδιμβούργου ? το παλαιότερο και εγκυρότερο στην Ευρώπη, σύμφωνα με τους ειδικούς.

 

30% πάνω η αϋπνία

 

Τα αντίστοιχα στοιχεία στη χώρα μας είναι εξίσου ανησυχητικά. «Οι ασθενείς που προσφεύγουν στα Εργαστήρια Ύπνου με αϋπνία έχουν αυξηθεί πάρα πολύ την τελευταία διετία και ειδικά από τις αρχές του χρόνου» λέει η πνευμονολόγος δρ Αναστασία Αμφιλοχίου, διευθύντρια της Μονάδας Μελέτης Ύπνου στο Σισμανόγλειο Νοσοκομείο της Αθήνας και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Διαταραχών Ύπνου (ΕΛΕΔΥ).

 

«Η αύξηση που έχει παρατηρηθεί είναι περίπου 30%. Όπως προκύπτει δε από τις έρευνες των προηγούμενων ετών σε ΗΠΑ και Βρετανία, έτσι και στους ασθενείς μας ο κύριος λόγος ανησυχίας και αϋπνίας είναι η αγωνία για το μέλλον και τα οικονομικά τους. Έχουν επίσης αυξηθεί πολύ οι άνεργοι και οι ανασφάλιστοι ασθενείς».

 

Στις ηλικίες 55 ετών και άνω, οι περισσότεροι ασθενείς είναι άνθρωποι που έχουν χάσει τη δουλειά τους. Σύμφωνα με την δρα Αμφιλοχίου, οι περισσότεροι από αυτούς παρουσιάζουν διαταραχή του ύπνου γιατί είναι σίγουροι ότι δεν θα ξαναβρούν ποτέ δουλειά και γιατί εξαιτίας της ανέχειας αναγκάζονται να στερήσουν πράγματα από τα παιδιά τους, όπως το φροντιστήριο ή το ιδιωτικό σχολείο.

 

Επακόλουθο αυτού είναι να κοιμούνται άσχημα και/ή αργά, να ξυπνούν στη διάρκεια της νύχτας ή να ξυπνούν πολύ νωρίς το πρωί, με αποτέλεσμα να είναι δυσλειτουργικοί την επόμενη μέρα.

 

«Οι περισσότεροι από αυτούς τους ασθενείς έχουν παραιτηθεί. Πολλοί δε πάσχουν ήδη από κατάθλιψη όταν έρχονται σ? εμάς» προσθέτει η δρ Αμφιλοχίου.

 

«Το εντυπωσιακό είναι πως ξέρουν ότι έχουν κατάθλιψη και ουσιαστικά έρχονται σε εμάς για να τους δώσουμε ένα χάπι να κοιμηθούν, διότι δεν αντέχουν άλλο. Είμαστε όμως πολύ φειδωλοί με τη φαρμακευτική αγωγή, διότι δεν θα τους λύσει κανένα πρόβλημα».

 

Οι ασθενείς ηλικίας κάτω των 50 ετών έχουν ελπίδες ότι θα βρουν δουλειά, από την αγωνία τους όμως κοιμούνται λιγότερο. Πολλοί εξάλλου από αυτούς έχουν μετατοπίσει το ωράριο ύπνου ? «κοιμούνται πολύ αργά και ξυπνούν πολύ αργά, και αυτό τους κόβει τη μέρα στη μέση, τους αποκαρδιώνει και τους μειώνει τη διάθεση να κάνουν κάτι» εξηγεί η δρ Αμφιλοχίου.

 

Απ? όσους απευθύνονται στα Εργαστήρια Ύπνου των ελληνικών νοσοκομείων πολλοί είναι νέοι ηλικίας 16-20 ετών και 21-30 ετών, γεγονός που εκπλήσσει τους ειδικούς. «Τα περιστατικά αυτά αφορούν και τα δύο φύλα, παρότι περιμέναμε να είναι πιο πολλά κορίτσια αφού κατά κανόνα η αϋπνία προσβάλλει διπλάσιες γυναίκες απ? ότι άντρες» λέει η δρ Αμφιλοχίου. «Στις συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες όμως αυτό δεν συμβαίνει. Τα ποσοστά είναι μισά μισά. Η αιτία της αϋπνίας στις ηλικίες 16-20 ετών είναι τα προβλήματα στο σπίτι γενικά, μεταξύ των οποίων και τα οικονομικά, ενώ στις ηλικίες 21-30 ετών η αγωνία για το μέλλον και η ανεργία».

 

Σε όλες τις ηλικίες έχουν επίσης αυξηθεί οι εφιάλτες, ιδίως οι αγχωτικοί, ο πιο χαρακτηριστικός από τους οποίους είναι να βλέπει κανείς πως κάποιος τον κυνηγάει.

 

 

Πώς ό?ως ?πορεί να αντι?ετωπιστεί η αϋπνία εξαιτίας των οικονο?ικών προβλη?άτων; «Εί?αστε πάρα πολύ φειδωλοί ?ε τα φάρ?ακα» απαντά η δρ Α?φιλοχίου. «Προσπαθού?ε να πείσου?ε τους ασθενείς να υιοθετήσουν ?ερικές οδηγίες που ουσιαστικά θυ?ίζουν τον παλιό τρόπο ζωής τον οποίο λίγο ώς πολύ έχου?ε ξεχάσει».

 

Οι οδηγίες αυτές είναι:

 

* Να προσπαθούν να γυ?νάζονται λίγο ? για να εκτονωθούν και να κουραστούν, ακό?α κι αν αυτό ση?αίνει ότι θα περπατήσουν λίγη ώρα («όχι ό?ως το βράδυ, διότι ?ε τη γυ?ναστική εκκρίνονται ενδορφίνες οι οποίες είναι διεγερτικές» διευκρινίζει η δρ Α?φιλοχίου.

 

* Να προσέξουν τη διατροφή τους ? να ?ην τρώνε απέξω αλλά να ?αγειρεύουν οι ίδιοι στο σπίτι ώστε να απασχολούνται και να τρέφονται υγιεινά.

 

* Να πίνουν το βράδυ ένα κατευναστικό ρόφη?α ? τίλιο, φασκό?ηλο, ότι τους αρέσει.

 

* Να κάνουν θετικές σκέψεις ? να επικεντρώνονται σε ότι καλό έχει απο?είνει στη ζωή τους, ώστε να «αυτοντοπάρονται» και να ?πορούν να ελπίζουν.

 

Πάνω απ? όλα, ό?ως, «προσπαθού?ε να τους δώσου?ε να καταλάβουν πως η κατάσταση είναι αυτή που είναι και ώσπου να αλλάξει δεν πρέπει να ?ας πάρει από κάτω αλλά να αντέξου?ε», τονίζει η δρ Α?φιλοχίου. «Τους λέ?ε πως ένα από αυτά που πρέπει να διαφυλάξουν είναι ο ύπνος, διότι ακό?α κι αν δεν πάνε στη δουλειά ? πράγ?α που εξ ορισ?ού είναι πολύ κακό ? πρέπει να είναι λειτουργικοί σε ότι ?πορούν να κάνουν. Τους προτείνου?ε, τέλος, να σκεφτούν το ενδεχό?ενο ?ιας εθελοντικής εργασίας, ώστε να διοχετεύσουν κάπου τη διάθεσή τους για δη?ιουργία».

 

Όσον αφορά τους ασθενείς ?ε κατάθλιψη, «αυτοί ασφαλώς χρειάζονται ψυχολογική υποστήριξη και τους παραπέ?που?ε στα ανάλογα τ?ή?ατα των νοσοκο?είων» καταλήγει.

 

Άλλες συμβουλές

 

* Προσπαθήστε να μιλάτε για τα οικονομικά σας προβλήματα με συγγενείς και φίλους

 

* Πριν μπείτε για ύπνο, δοκιμάστε βαθιές αναπνοές ή να καθήσετε λίγο χωρίς να σκεφθείτε τίποτα, ώστε να ξεφύγει το μυαλό σας από τα οικονομικά προβλήματα

 

* Σβήστε τα φώτα και την τηλεόραση για να μην σας ενοχλούν

 

* Να περπατάτε, αλλά όχι τις τρεις ώρες πριν μπείτε για ύπνο

 

* Μην πιείτε καφέ οκτώ ώρες πριν μπείτε για ύπνο, ούτε αλκοόλ το τελευταίο δίωρο. Μπορεί να νομίζετε ότι το ποτό θα σας χαλαρώσει και θα κοιμηθείτε, αλλά το πιθανότερο είναι πως θα ξυπνήσετε στη μέση της νύχτας και δεν θα μπορείτε να ξανακοιμηθείτε

 

* Φροντίστε να κοιμάστε στο πιο δροσερό και ήσυχο δωμάτιο του σπιτιού

 

* Ακούστε λίγη χαλαρωτική μουσική πριν μπείτε για ύπνο