και που δημιουργεί εκατομμύρια θύματα ανά τον κόσμο, διατηρώντας παράλληλα ένα "αθώο" προφίλ αφού λίγοι γνωρίζουν πόσο επιβλαβές είναι.

Η εβδομάδα που διανύουμε από 20 έως 26 Μαρτίου έχει χαρακτηριστεί διεθνώς ως Salt Awareness Week, πρόκειται για μια καμπάνια που σκοπό έχει να ευαισθητοποιήσει και να μας υπενθυμίσει ότι καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες αλμυρών αλλά και να μας επιστήσει την προσοχή στο αλάτι που είναι "κρυμμένο" στα τρόφιμα.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η Μέγιστη Συνιστώμενη Δόση ανέρχεται σε 5 γραμμάρια την ημέρα, ενώ η Συνιστώμενη Ημερήσια Δόση δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 3,75 γραμμάρια, τιμή πάνω από την οποία μιλάμε ήδη για υπέρβαση. Η πλειοψηφία των καταναλωτών υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια.

Υπάρχουν πολλά τρόφιμα που καταναλώνουμε καθημερινά και τα οποία περιέχουν μεγάλες ποσότητες αλατιού, όπως τα μπισκότα, τα γλυκά και τα δημητριακά, ακόμα περισσότερο αλάτι βρίσκουμε σε καρυκεύματα,  και στα κράκερ, στα περισσότερα τυριά και στα κονσερβοποιημένα λαχανικά, για να μην αναφερθούμε στα αλλαντικά και στα κονσερβοποιημένα κρέατα και ψάρια ή στα έτοιμα γεύματα.

Η αυξημένη κατανάλωση νατρίου(βασικό συστατικό του αλατιού - Χλωριούχο Νάτριο) συμβάλει σημαντικά στην επιδημία της υπέρτασης που παρατηρείται σε ολόκληρο τον κόσμο. Όταν στη διατροφή μας υπάρχει υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι το νάτριο επαναπορροφάται στα νεφρά αυξάνοντας τον όγκο του αίματος και κατά συνέπεια την αρτηριακή πίεση. Επιπλέον το αλάτι είναι περισσότερο επιβλαβές σε όσους πάσχουν ήδη από υπέρταση αφού η κατάχρηση οδηγεί σε αυξημένη αντοχή στα φάρμακα οδηγώντας σε ένα φαύλο κύκλο που μπορεί να σπάσει μονάχα με τη μείωση της κατανάλωσης του, όχι τυχαία μια από τις πρώτες οδηγίες που δίνονται σε όσους ανακαλύπτουν ότι πάσχουν από υψηλή αρτηριακή πίεση.

Όλοι θα ήταν καλό να μειώσουμε την κατανάλωση αλατιού αν και δεν παρουσιάζουν όλοι την ίδια ευαισθησία, κάποιοι αντέχουν περισσότερο ενώ άλλοι αναπτύσσουν πιο εύκολα υπέρταση με πολύ χαμηλότερες δόσεις. Για να το διαπιστώσουμε μπορούμε να πραγματοποιήσουμε μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης καθώς και των καρδιακών παλμών μέσα στο 24ωρο, όσοι δεν παρουσιάζουν μείωση της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της νύχτας και παρουσιάζουν αυξημένους καρδιακούς παλμούς έχουν συνήθως μεγαλύτερη ευαισθησία στο νάτριο και μια προδιάθεση να αναπτύξουν υπέρταση ακόμα και ανθεκτικότητα σε φαρμακευτικές θεραπείες.

Σύμφωνα με μια πρόσφατη ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of the American Medical Association που πραγματοποιήθηκε σε 154 χώρες ο αριθμός των υπερτασικών έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία 25 χρόνια.

Η υπέρταση αποτελεί μια μόνο συνέπεια της διατροφής πλούσιας σε αλάτι και είναι η αιτία καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών επεισοδίων και νεφρικής ανεπάρκειας αλλά δεν είναι η μόνη. Η αύξηση των επιπέδων νατρίου στα νεφρά οδηγεί στην πραγματικότητα σε αύξηση της απέκκρισης ασβεστίου γεγονός που προκαλεί  απομετάλωση των οστών και υψηλότερη πιθανότητα δημιουργίας πέτρας στα νεφρά. Σε ορισμένους ασιατικούς πληθυσμούς η αυξημένη κατανάλωση νατρίου σε συνδυασμό με τα νιτρικά άλατα που υπάρχουν σε κονσερβοποιημένα κρέατα έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου.

Τι συμβαίνει όμως αν τα επίπεδα νατρίου στο αίμα είναι πολύ χαμηλά; Αυτή είναι μια κατάσταση η οποία μπορεί να προκληθεί από επεισόδια παρατεταμένου εμετού και  διάρροιας, σε περίπτωση καρδιακής ανεπάρκειας είτε ορμονικών προβλημάτων. Η ανεπάρκεια νατρίου προκαλεί υπνηλία, κόπωση, αδυναμία και σύγχυση, συμπτώματα που οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Αν τα επίπεδα του νατρίου μειωθούν σημαντικά μπορεί να παρουσιαστούν μυικοί σπασμοί και συσπάσεις. Η έλλειψη νατρίου έχει επίσης συνέπειες και στον εγκέφαλο αφού οι συνδέσεις μεταξύ των νευρώνων εξαρτώνται σημαντικά από τη παρουσία νατρίου και εκτός από διανοητική σύγχυση μπορεί να προκληθούν και ψευδαισθήσεις.

Μια μικρή μείωση του νατρίου στο αίμα μπορεί να επιλυθεί με μείωση πρόσληψης υγρών, όταν αυτή η έλλειψη είναι σοβαρή μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπιστεί σε νοσοκομείο.