Πριν από λίγες μέρες ένας βρετανός αρθρογράφος των Financial Times διερωτήθηκε σ΄ένα καυστικό του σχόλιο «τί νόημα έχει το βρετανικό δημοψήφισμα για την έξοδο ή μη από την ΕΕ, όταν η ίδια η ΕΕ βρίσκεται σε πορεία διάλυσης»!

Ο ίδιος βέβαια, αφού απαρίθμησε μετά ένα προς ένα τα αίτια και τα συμπτώματα της «διάλυσης» –προσφυγική κρίση, αναιμική ανάπτυξη, επισφάλειες σε ό,τι αφορά την κρίση του ευρώ-κατέληξε με την ευχή να ψηφίσουν οι βρετανοί πολίτες υπέρ της παραμονής της χώρας στην ΕΕ γιατί σε διαφορετική περίπτωση «οι κίνδυνοι είναι πολύ μεγαλύτεροι και οι ζημιές πολλαπλάσιες».

Το ίδιο βεβαίως ισχύει και για την Ευρώπη: οι κίνδυνοι και οι ζημιές από μια ενδεχόμενη έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση, ειδικά στις σημερινές συνθήκες υπαρξιακής σχεδόν κρίσης της Ευρώπης, θα ήταν ανυπολόγιστοι.

Έτσι οι «δυο πλευρές»-η Ένωση, δια του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντ. Τουσκ και ο βρετανός Π/Θ Ντέϊβιντ Κάμερον –κατέληξαν μετά από διαπραγματεύσεις σ ένα συμβιβαστικό κείμενο, το οποίο στάλθηκε προχθές στους ηγέτες των 27, ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 18ης και 19ης Φεβρουαρίου..

Η Σύνοδος αυτή έχει δυο θέματα στην ατζέντα: 1ον)την έγκριση του συμβιβαστικού εγγράφου με το οποίο (επανα)καθορίζεται η σχέση του ΗΒ με την Ένωση και 2ον) το προσφυγικό, με επίκεντρο την Έκθεση αξιολόγησης του Σένγκεν για την Ελλάδα που υιοθετήθηκε προχθές από την Κομισιόν.

Με δυο λόγια:  η Σύνοδος Κορυφής θα συζητήσει γύρω από ένα ενδεχόμενο Brexit (από την ΕΕ) κι ένα ενδεχόμενο Grexit (από τη ζώνη Σένγκεν). Αντιλαμβανόμενοι τους κινδύνους, οι (εναπομείναντες) σοβαροί άνθρωποι στην Ευρώπη θέλουν να αποφύγουν πάση θυσία και το Brexit και το Grexit. Κι ένας από τους πλέον σοβαρούς, ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ, το είπε προχθές πολύ καθαρά:

«Πάντοτε υποστήριζα κι εξακολουθώ να υποστηρίζω ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να παραμείνει στην Ένωση, στη βάση μιας δίκαιης συμφωνίας» είπε αναφορικά με το βρετανικό δημοψήφισμα για να προσθέσει μετά, αναφερόμενος στο προσφυγικό, ότι «όπως ήμουν πάντοτε αρνητικός στην έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, έτσι και σήμερα είμαι αρνητικός σε μια έξοδο της Ελλάδας από το Σένγκεν».

Ο Γιούνκερ σωστά το λέει αλλά η «μεγάλη εικόνα» είναι λίγο διαφορετική. Για να γίνω σαφέστερη: Το Brexit θέλουν όλοι να το αποφύγουν. Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν οριακό προβάδισμα του «ναι» (στην παραμονή στην ΕΕ), εξ ου και η διαδικασία  επισπεύδεται (για τον Ιούνιο) ώστε να μη γυρίσει (ξανά) το κλίμα υπέρ του «όχι».

Για το Grexit (από τη ζώνη Σένγκεν) δεν ισχύει, δυστυχώς, η …ίδια ομοθυμία! Συντηρητικοί κύκλοι στην Ευρώπη (και είναι πολλοί) επιθυμούν ανοικτά τον de facto αποκλεισμό της Ελλάδας κι ενώ έχουν τις δικές τους μεγάλες ευθύνες για το προσφυγικό, βρίσκουν άλλοθι στην ολιγωρία, την ιδεοληψία και την παντελή έλλειψη συντονισμού και αποτελεσματικότητας που επέδειξε επί μακρόν η κυβέρνησή μας. Τις τελευταίες μέρες, δείχνει να έχει ξυπνήσει και να έχει συνειδητοποιήσει το μέγεθος του προβλήματος αλλά επειδή ήδη είναι αργά, πρέπει η κυβέρνηση να εντείνει τις προσπάθειες και η αντιπολίτευση να στηρίξει, ώστε να μπορούμε να παρουσιάσουμε απτά αποτελέσματα έως τις 18 του μηνός. Ο εθνολαϊκισμός πληρώθηκε ακριβά με την «περήφανη διαπραγμάτευση» που κατέληξε στο 3ο Μνημόνιο και θα πληρωθεί (ξανά) ακριβά με το προσφυγικό, εάν δεν εγκαταλείψουμε τις κορώνες του τύπου «μόνοι μας θα φυλάμε τα σύνορά μας» ή «φταίνε αυτοί που δεν μας έδωσαν την υποδομή που μας υποσχέθηκαν»! Το πρόβλημα είναι δύσκολο, σύνθετο και πολυπαραγοντικό κι είναι προφανές ότι έχουν μεγάλη ευθύνη και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι όπως βεβαίως και η Τουρκία. Όταν όμως η χώρα σου είναι εξωτερικό σύνορο της Ευρώπης (και της ζώνης Σένγκεν), όταν εσύ είσαι κυρίως εκτεθειμένος στις προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές –πολύ περισσότερο όταν τις έχεις ενθαρρύνει ανοικτά, στη διάρκεια της πρώτης θητείας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, και τις έχεις χρησιμοποιήσει για να «εκβιάσεις» τους ευρωπαίους στη διαπραγμάτευση για το Μνημόνιο-τότε φροντίζεις πρώτα να κάνεις εγκαίρως αυτά που σου αναλογούν και μετά «δείχνεις» τους άλλους.

Και για να δώσω ένα παράδειγμα: φροντίζεις να αντιμετωπίσεις εγκαίρως τις σοβαρές  «τεχνικές ελλείψεις» στη λειτουργία του Συστήματος Μετανάστευσης, το οποίο, όπως επισημαίνει η εμπιστευτική Έκθεση αξιολόγησης για την Ελλάδα «υπολειτουργεί κι έχει συνεχείς διακοπές, που δεν επιτρέπουν τη διασταύρωση των στοιχείων των νεοεισερχομένων με τη βάση δεδομένων της Interpol γιατί το Internet είναι αδύναμο(!) και πέφτει συνεχώς(!)».

Δεν θα μπορούσε άραγε ο υπουργός Υποδομών κ. Χρ. Σπίρτζης να ασχοληθεί κατά προτεραιότητα με αυτό, αντί να ασχολείται με τους νέους διορισμούς στη διοίκηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και της Αττικό Μετρό;

Καλά θα κάνουμε λοιπόν να μην επαναπαυτούμε-όπως συνηθίζουμε-με τη δήλωση Γιούνκερ! Ο Γιούνκερ μπορεί να μην θέλει, όπως και πολλοί άλλοι, αλλά οι κίνδυνοι είναι ορατοί. Κι επειδή τόσο το προσφυγικό όσο και το βρετανικό δημοψήφισμα είναι δυο «καυτές πατάτες», σε μια Ευρώπη που βρίσκεται σε βαθιά κρίση και εσωτερικό διχασμό, ο κίνδυνος «ατυχήματος» είναι κάτι περισσότερο από ορατός. Ας το κατανοήσουμε λοιπόν κι ας κάνουμε αυτά που πρέπει ώστε να μην οδηγηθούμε σ ένα de facto Grexit (από τη Σένγκεν), που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί (και) για να σωθεί η παρτίδα στο «μεγάλο παιγνίδι»,  που είναι η αποφυγή του Brexit από την ΕΕ..

Άννυ Ποδηματά

* H Άννυ Ποδηματά είναι δημοσιογράφος, πρώην ευρωβουλευτής και πρώην Αντιπρόεδρος του ΕΚ.