Συνηθίζουμε να λέμε πως η σύγχρονη δημοκρατία είναι αντιπροσωπευτική, διαφορετικά δεν είναι δημοκρατία. Το πολίτευμα αυτό, σήμερα, καλείται να συμβαδίσει με την εκτεταμένη ψηφιοποίηση της δημόσιας σφαίρας, κάτι που είναι ταυτόχρονα και υποστηρικτικό και υπονομευτικό.
Την περίοδο της πανδημίας ζούμε μια τεχνολογική υποκατάσταση της επαφής μας.

Συναντώμεθα, συνεδριάζουμε, συνομιλούμε εξ αποστάσεως, δηλαδή ψηφιακά. Μάλιστα η πανδημία για πολλά κοινοβούλια, όπως το ελληνικό, λειτούργησε και ως επιταχυντής της ψηφιακής τους υποδομής. Αυτά είναι τα καλά νέα.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για τη δημοκρατία [COM (2020) 790], μεταξύ άλλων φιλόδοξων στόχων, αποβλέπει στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης, όπως αυτή μπορεί να προέρχεται από την ψηφιακή και διαδικτυακή διάσταση της δημοκρατίας.

Μίας παραπληροφόρησης που συχνά οδηγεί στο παράδοξο να θυμόμαστε πράγματα που δεν έχουν συμβεί! Αυτό το πρόβλημα είναι τα κακά νέα. Από την άλλη πλευρά, η πρόοδος των τεχνολογικών συστημάτων και της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να υπόκειται σε αξιακά κριτήρια. Όπως έχει λεχθεί, υπάρχει εδώ και δεκαετίες μια τάση χαλάρωσης, κυρίως στις δυτικές κοινωνίες. Οι άνθρωποι αποφεύγουν την προσπάθεια και το βάρος της ευθύνης. Διακρίνεται ένας κίνδυνος αυξημένης εξάρτησης, κάποιας αυτεξούσιας υποταγής στους υπολογιστές.
Η μόνη πρακτική και όχι θεωρητική απάντηση σε αυτή την πρόκληση είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής.

Η Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης, μέσω της πολύγλωσσης ηλεκτρονικής πλατφόρμας, εγκαινιάζει μία πρωτοφανούς έκτασης διαβούλευση με την ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών, σχετικά με τη μελλοντική μορφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μία μοναδική ευκαιρία για να ορίσουν οι πολίτες της Ευρώπης το κοινό μας μέλλον.
Περισσότερο όμως από στόχους και ιδέες, χρειαζόμαστε τρόπους υλοποίησής τους, γρήγορους, αντιγραφειοκρατικούς, αποτελεσματικούς. Δεν πάσχουμε από έλλειψη ιδεών, ούτε από μηχανισμούς λήψεως αποφάσεων, πάσχουμε από αποφασιστικούς μηχανισμούς μετατροπής των εγκεκριμένων ιδεών και αποφάσεων σε πράξη, δηλαδή από αποτελεσματικότητα. Απόδειξη αυτού τα εντελώς τελευταία αποτελέσματα του ευρωβαρόμετρου που δημοσίευσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Σύμφωνα με αυτά το 81% των ευρωπαίων θεωρεί πως μεταξύ των προτεραιοτήτων της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης θα πρέπει να είναι ο τρόπος με τον οποίο η Ε.Ε. θα μπορούσε να αντιμετωπίσει καλύτερα κρίσεις όπως η πανδημία.

Άρα ανακύπτει γενικευμένο αίτημα ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας!
Τα θέματα της εποχής μας είναι γνωστά με κύριο το περιβάλλον.

Ας αναδειχθούν περαιτέρω.

Συγχρόνως, όμως, ας προτείνουμε ως κοινοβούλια και τρόπους γρήγορης μετατροπής των αποφάσεών μας σε έργο, σε κοινοτικό και σε εθνικό επίπεδο.

Ας ενισχύσουμε όχι μόνο τη φαντασία μας, αλλά και την εκτελεστική μας ισχύ. Άλλωστε δεν είμαστε καλλιτέχνες, αλλά πολιτικοί.
Η μόνη απάντηση στην παραπληροφόρηση είναι η ίδια η πραγματικότητα.

Ας τη βελτιώσουμε πιο γρήγορα, πιο αποφασιστικά, πιο αποτελεσματικά, με σύμμαχο και τα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία που η επιστήμη γενναιόδωρα μας έχει προσφέρει.