Στην Μετά Κοροναϊό Εποχή (after Covit 19 Era), ο πρωτογενής τομέας καλείται να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο εξασφαλίζοντας την ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ.
Η πανδημία επέβαλε επαναξιολόγηση των προτεραιοτήτων όλων μας, κάθε πολίτη, της κοινωνίας, αλλά και της πολιτείας, ακόμα και της οικονομίας. Μετά την ζωή (υγεία), προέχει η τοπική διατροφική αυτάρκεια και ακολουθούν όλα τα άλλα οικονομικά κλπ.
Ένα καίριο ερώτημα είναι: Πώς μπορεί ο πρωτογενής τομέας, και τα εμπλεκόμενα στάδια παραγωγής τροφής, να συμβάλλουν συλλογικά στην βελτίωση της παραγωγικότητας της αγροδιατροφικής αλυσίδας, εξασφαλίζοντας την διατροφική ασφάλεια σε τοπικό επίπεδο κοινωνίας, αλλά και στο διατοπικό επίπεδο της παγκόσμιας οικονομίας?
Στο επίπεδο της παραγωγικότητας της γεωργίας (με την ευρεία έννοια του όρου) με στοιχεία του 2016 ένα στρέμμα γεωργικής γης «παράγει» 1.700€/στρ στην Ολλανδία, 1.290€/στρ στο Ισραήλ και 280€/στρ στην Ελλάδα (σελ 21, Στρατηγικός Σχεδιασμός Ελληνικής Γεωργίας, Δρ Φ. Βακάκης, Ιουν 2020).
Το περίφημο σχέδιο ανάκαμψης της ΕΕ που περιλαμβάνει ένα νέο μέσο ανάκαμψης, στο πλαίσιο του ανανεωμένου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, η βιολογική γεωργία & κτηνοτροφία, η ασφάλεια τροφίμων και η ανάπτυξη υπαίθρου είναι μερικά από τα θέματα που μπήκαν σε διαβούλευση από 22/7/2020 μέχρι 9/9/2020, και περιμένουμε με πολύ ενδιαφέρον τα αποτελέσματα της διαβούλευσης σύντομα.
Εάν προϋπόθεση παραγωγής αγροτικών προϊόντων είναι η ευημερία των αγροτών -παραγωγών, τότε κρίνεται απαραίτητο τόσο η ενσωμάτωση της γνώσης στην παραγωγή, όσο και η εμπλοκή του αγρότη-παραγωγού στην διαδικασία μετατροπής των γεωργικών προϊόντων σε προϊόντα διατροφής, καθώς και στην διακίνηση ώστε να συναντηθούν οι αγρότες με τους καταναλωτές.
Σήμερα το 30% της αγροτικής παραγωγής φαίνεται ότι είναι άχρηστο για εμπορική εκμετάλλευση. Επίσης καταγράφεται ότι το 50% των τελικών τροφίμων από το ράφι, πετιέται στα σκουπίδια, είτε γιατί λήγουν οι αναγραφόμενες ημερομηνίες, είτε από το ψυγείο του τελικού καταναλωτή, είτε κατά την παρασκευή του φαγητού … Και φαίνεται ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για την «μη απώλεια» και για την «μη αλλοίωση» τροφίμων κατά την διακίνηση των αγροτικών προϊόντων στην αγροδιατροφική αλυσίδα.
Εάν εστιασθούμε στην υλική πλευρά υπάρχει το τμήμα της παραγωγής (agrotech), το τμήμα της διανομής (agrologistics) και το τμήμα της προσφοράς τροφής (agrofood), με τις ανάλογες καινοτομίες.
Εάν εστιασθούμε στην άυλη πλευρά πολλές καινοτομίες θα μπορούσαν να εντοπισθούν ακόμα και στην διοίκηση, στις συνεργασίες, ακόμα και στις συλλογικές δραστηριότητες.
Στην πολιτιστική κληρονομιά, στις παραδοσιακές τεχνικές, στις αυτόχθονες φυλές, στην θυμοσοφία του λαού …
Πριν μερικές ημέρες ο σεβαστός κ Γ. Κυριακόπουλος (Μεσσηνία) έγραφε με την συσσωρευμένη εμπειρία και χωρίς υπαλληλικές δεσμεύσεις: «Να βασιστούμε στις παραδοσιακές καλλιέργειες.
Να επανέλθουμε στη διάρθρωση μιας αγροτικής τυπικής εκμετάλλευσης παλαιά, όπου υπήρχαν: αμπελώνας, συκεώνας, σταφιδεώνας, ελαιώνας, κηπευτικά και κάποια παραγωγικά ζώα.
Να προσέξουμε να γίνει επιτέλους μια διαφοροποίηση των καλλιεργειών.
Δεν πρέπει όλα τα καρπούζια να τα κρατάμε σε μια μασχάλη.
Δεν πρέπει στο σακούλι να βάζουμε ενός είδους προϊόν, γιατί αν πάει κάτι κακό μια χρονιά, θα έχουμε συνέπειες.
Όχι στη μονοκαλλιέργεια. Θα πρέπει να διερευνηθούν διαφοροποιήσεις των καλλιεργειών. Να βασιστούμε στις παραδοσιακές καλλιέργειες».
Και ο καθ Γ. Βλόντζος (Θεσσαλία) καταγράφηκε να λέει: Η συνολική αλληλεπίδραση εκπαίδευσης, έρευνας & πληροφόρησης μεταξύ αγροτών και ιδρυμάτων μπορεί να βοηθήσει στην αλλαγή στη γεωργία. Υπάρχει μεγαλύτερη τάση για πραγματοποίηση επενδύσεων σε αγρότες που καλλιεργούν οπωροφόρα δέντρα από ότι σε αροτραίες καλλιέργειες.
Οι γυναίκες αγρότισσες επενδύουν περισσότερο από τους άντρες κι επιπλέον, αγρότες με βελτιωμένα οικονομικά μεγέθη, καθώς και παραγωγοί των οποίων τα κύρια εισοδήματα δημιουργούνται εκτός γεωργίας, επενδύουν περισσότερο, σε σύγκριση με μικρομεσαίους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Αναζητώντας μορφές ή είδη καινοτομίας εντοπίσθηκαν πολλά επίθετα που κολλάνε στην καινοτομία: καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασίας, εμπορική καινοτομία, οργανωσιακή καινοτομία, ριζοσπαστικές καινοτομίες, επαυξητικές καινοτομίες, καινοτομίες επόμενης γενιάς, πράσινη καινοτομία, κοινωνική καινοτομία, έξυπνη καινοτομία, ανοικτή καινοτομία, οικο-καινοτομία κλπ.
Η «οικο-καινοτομία» πλησιάζει περισσότερο στον αγροτικό τομέα, για την βιώσιμη ανάπτυξη, που επιτυγχάνεται μέσω του περιορισμού των επιπτώσεων των τρόπων παραγωγής μας στο περιβάλλον, μέσω της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας στις περιβαλλοντικές πιέσεις ή μέσω της επίτευξης πιο αποδοτικής και υπεύθυνης χρήσης των φυσικών πόρων.
Στην ουσία η οικο-καινοτομία προσπαθεί να επαναφέρει την αγροτική παραγωγή στις διαχρονικές της αξίες, οι οποίες αποκλίνανε λόγω της επίδρασης του χρήματος και της αλλοίωσης του αντικειμένου της φύσης, που μοιάζει ότι περιορισμένης εμβέλειας μυαλά προωθούσαν, θεωρώντας ότι το χωράφι μπορεί να είναι εργοστάσιο …. Ίσως ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ να είναι το να σκέφτεσαι «φυσικά» …
Οι αγρότες, ως εξ επαγγέλματος ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ του περιβάλλοντος (φυσικού, πολιτιστικού, κοινωνικού, τεχνολογικού κλπ) ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥΝ σήμερα, καθόσον η ΦΡΟΝΤΙΔΑ του περιβάλλοντος ξαναέγινε ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ.
Το Skywalker-Εργασία στην Ελλάδα με την δραστηριότητα GR Bossible-Νεοφυής Επιχειρηματικότητα επέλεξε να οργανώσει δημόσια συζήτηση, με θέμα: Η Καινοτομία στην Αγροδιατροφή, και περιμένει όλους στο facebook: Skywalker, την Τετάρτη, 30 Σεπ 2020, στις 14.00.
Για την καταγραφή, Δημήτρης Μιχαηλίδης, ΑγροΝέα
