Η Ορθοδοξία, σοφή καθώς είναι, δεν έβαλε τη γιορτή αυτή στην τύχη. Την έβαλε αμέσως μετά το Πάσχα, τότε που ο άνθρωπος έχει φάει ό,τι πετάει, κολυμπάει ή σουβλίζεται, έχει κοινωνήσει, έχει τσουγκρίσει, έχει ξαναφάει, έχει πιει και λίγο παραπάνω «για το καλό», και τώρα χρειάζεται επειγόντως κάτι ανώτερο από σόδα: χρειάζεται πηγή. Ζωοδόχο μάλιστα. Όχι μια κοινή βρύση της ΕΥΑΘ, που στάζει με το σταγονόμετρο σαν να κάνει χάρη και ύστερα καταφθάνει ο λογαριασμός με ύφος βυζαντινού φοροεισπράκτορα..

Είναι από τις ωραιότερες γιορτές της πίστης μας, γιατί συνδέεται με το νερό, δηλαδή με εκείνο το ιερό στοιχείο που ο Έλληνας τιμά, προσκυνά και υπερασπίζεται, μέχρι τη στιγμή που τον εγκαταλείπει μέσα στον Αύγουστο, με σαπουνάδα στο κεφάλι και μουσακά στον φούρνο. Η Παναγία ως Ζωοδόχος Πηγή εκτός από θεολογικό επίθετο είναι μια υπενθύμιση ότι η ζωή δεν αρκείται να τραφεί μόνο με θόρυβο, δηλώσεις, stories, πανελάδες, αναλύσεις και δημόσιες αγωνίες. Θέλει και δροσιά. Θέλει και χάρη. Θέλει κι ένα νερό να ξεπλύνει όλη αυτή την κοσμική σκόνη που μαζεύουμε σαν λαός, τρέχοντας από υποχρέωση σε υποχρέωση και από νεύρο σε νεύρο.

Ο θρύλος είναι θαυμάσιος ακριβώς επειδή έγινε σε εποχές αθώες, τότε που ο άνθρωπος, άμα έβλεπε έναν τυφλό να διψάει, έψαχνε νερό και ουχί επιβεβαίωση. Σήμερα ο Λέων, προτού κάνει οτιδήποτε, θα έβγαζε το κινητό, θα έψαχνε αν έχει πέντε γραμμές σήμα, θα ρωτούσε το gps πού πέφτει η πλησιέστερη πηγή, θα ανέβαζε βιντεάκι με ύφος «exclusive από το δάσος» και θα περίμενε λίγο μήπως βγει κανένα χορηγούμενο από εταιρεία εμφιαλωμένων. Έπειτα θα έσκαγε μύτη σε κανάλι κάποιος φωστήρας να εξηγήσει ότι το ζήτημα δεν είναι να πιει νερό ο τυφλός, αλλά να ανοίξει ένας εθνικός διάλογος για την προσβασιμότητα των πηγών στη μεταβυζαντινή περιφέρεια.

Αλλά τότε τα πράγματα ήταν πιο καθαρά. Ακούστηκε η φωνή της Παναγίας, βρέθηκε το νερό, ήπιε ο τυφλός, ανέβλεψε, κι άνοιξαν και τα μάτια του ίδιου του Λέοντα. Αυτό είναι το ωραίο στα θαύματα: δεν θεραπεύεται μόνο ο πάσχων. Ξυπνά και ο περαστικός. Κάτι που σήμερα μας λείπει δραματικά. Διότι έχουμε πολλούς που βλέπουν και δεν καταλαβαίνουν, ακούνε και δεν ακούν, μιλάνε ακατάπαυστα και δεν λένε τίποτα. Ενώ ένας τυφλός του πέμπτου αιώνα, με λίγο νερό και λίγη πίστη, έκανε πιο ουσιαστική χρήση της ζωής από πολλούς σύγχρονους σχολιαστές με τέσσερα πάνελ και έξι μικρόφωνα.

Και μετά ήρθε το Μπαλουκλί. Το αγίασμα, η μονή, τα ψάρια, οι θρύλοι, η μισοτηγανισμένη Ιστορία αυτού του τόπου που δεν έπαψε ποτέ να ανακατεύει το θαυμαστό με το τραγικό. Μόνο στην Ανατολή θα μπορούσε η Άλωση να περνά και από το τηγάνι. Να τηγανίζει ο μοναχός ψάρια, να ακούει ότι έπεσε η Πόλη, να μην το πιστεύει, και τα ψάρια να του δίνουν τη διάψευση πηδώντας στο νερό. Εδώ δεν μιλάμε πια για παράδοση, αλλά για τον απόλυτο ελληνικό τρόπο να αντιμετωπίζεις την καταστροφή: πρώτα αμφιβάλλεις, μετά κοιτάς το τηγάνι, ύστερα το συζητάς, και τέλος λες «κάτι θα γίνει». Και όλο κάτι γίνεται.

Γιορτάζουν σήμερα οι Ζωές, οι Ζήσηδες, οι Πηγές, οι Κρήνες, οι Κρηνιώδες και κάθε άνθρωπος που, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, κρατά μια στάλα δροσιάς μέσα σ’ αυτό το ξερό τοπίο της καθημερινότητας. Γιατί, μεταξύ μας, Ζωοδόχος Πηγή εκτός από το ιερό αγίασμα, είναι και ο άνθρωπος που σε ποτίζει κουράγιο όταν σε βρίσκει ξεραμένο από τη ζωή. Είναι η μάνα, η γιαγιά, η καλή κουβέντα, η παρηγοριά, η πίστη, το άγγιγμα, εκείνη η αδιόρατη χάρη που σε επαναφέρει χωρίς φασαρία.

Σ’ έναν κόσμο όπου όλοι διψούν για προβολή, λίγοι θυμούνται τη δίψα για νόημα. Και ίσως γι’ αυτό η σημερινή γιορτή είναι τόσο μεγάλη.

Επειδή μας θυμίζει ότι το αληθινό νερό δεν είναι αυτό που ξεδιψά μόνο το στόμα, αλλά εκείνο που δροσίζει τον άνθρωπο από μέσα. Όλα τα άλλα είναι εμφιαλωμένα υποκατάστατα.

Δ.ΔΡ.