Αρχές καλοκαιριού, έτος 2021. Κανείς δεν τολμά να την πει μακρινή ανάμνηση, οι μνήμες ακόμη είναι νωπές. Τα «πέτρινα» χρόνια της κρίσης, όμως, αποτελούν παρελθόν. Τύποις αλλά και ουσία, που ήταν και το ζητούμενο φυσικά από τότε που η μόνη παρηγοριά στον άρρωστο (Ελλάδα) ήταν ότι οι αριθμοί -δυστυχώς όμως μόνον αυτοί- ευημερούσαν.
Το «μισητό» Μνημόνιο έχει ήδη μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας
και η χώρα (μετά από σκληρή δουλειά και πληρώνοντας πρώτα βαρύ τίμημα) έχει σταθεί και πάλι στα πόδια της. Η οικονομία όχι μόνο δεν σέρνεται μισοπεθαμένη αλλά αντίθετα καταπίνει χιλιόμετρα. Με μικρή ταχύτητα αλλά -το βασικότερο- σταθερό ρυθμό.
Πολλά έχουν αλλάξει. Το χρέος, από το δεύτερο «κούρεμα» και μετά, πήρε την? κατιούσα και πλέον ατενίζει το μέλλον από διψήφια νούμερα. Η ανεργία έχει πέσει κάτω από 15% και -αργά αλλά σταθερά- οδηγείται κάτω και από το «ψυχολογικό» όριο του 10%. Ο βασικός μισθός έχει κάνει δυναμικό «comeback» στα 700 ευρώ, το ΑΕΠ ζει «στιγμές δόξας» φιλοδοξώντας να πιάσει και πάλι τα επίπεδα 2006-7. Οι ευρωπαϊκοί οίκοι αξιολόγησης βαθμολογούν την Ελλάδα με «Α-», ένα κλικ πιο πάνω από τους διεθνείς οίκους. Το Time ανακήρυξε πέρυσι «πρόσωπο της δεκαετίας» την Ελλάδα, ενώ κάθε τρεις και λίγο ένα ξένο μέσο κάνει ένα δημοσίευμα για τους επιχειρηματίες και τις εταιρείες που «έβλεπαν μπροστά» και επένδυσαν στην Ελλάδα τα δύσκολα χρόνια, βγαίνοντας διπλά και τριπλά κερδισμένοι.
Η εκμετάλλευση των πλούσιων (όπως αποδείχθηκε) ελληνικών κοιτασμάτων έχει δώσει μεγάλη ώθηση στην οικονομία, αφού ήδη από πέρυσι έχουν έρθει τα πρώτα έσοδα από την αξιοποίησή τους βάσει του σχεδίου «Ελλάδα-Ευρώπη-Ενέργεια, 2020-2030». Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αρέσκονται στις Συνόδους Κορυφής στο να πειράζουν τον Έλληνα πρωθυπουργό αποκαλώντας τον ? «ο Άραβας». Η Ελλάδα αποκτά ενεργειακή αυτονομία και γίνεται ενεργειακός πυλώνας της Ευρώπης, η οποία με τη σειρά της έχει βάλει πολύ μυαλό από το πάθημα της κρίσης του ευρώ. Οι? προσευχές για ανάπτυξη εισακούστηκαν και η Ευρώπη από το 2017 αγνοεί τη λέξη «ύφεση». Την ίδια ώρα, βήμα-βήμα («one step at a time» που λένε και οι Αμερικανοί) γίνεται πραγματικότητα η «περισσότερη Ευρώπη»: η τραπεζική ένωση είναι γεγονός, ενώ η οικονομική ενοποίηση της ΕΕ έθεσε υπό κεντρικό έλεγχο τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Σταθερά αλλά με πιο προσεκτικά βήματα προχωρά και η πολιτική ενοποίηση της Γηραιάς Ηπείρου. Οι παγκόσμιες αγορές, πλέον, τείνουν να κάνουν τη λέξη σταθερότητα «συνώνυμο» της Ευρώπης.
Τα ελληνικά νησιά και η ελληνική επαρχία έχουν το χαμηλότερο ηλικιακά μέσο όρο κατοίκων των τελευταίων δεκαετιών και έγιναν και πάλι το πολύτιμο κάρβουνο στην ατμομηχανή της εθνικής οικονομίας. Το «αναγκαίο κακό» της φυγής της νεολαίας στην εύφορη επαρχία την εποχή της «μεγάλης ύφεσης» (όπως αποκαλείται η εποχή του Μνημονίου) υπήρξε το πιο γόνιμο χώμα για έναν σπόρο που περίμενε να βλαστήσει, ενώ η ενεργειακή αυτονομία που πλέον απολαμβάνει το Αιγαίο υπήρξε το πιο γερό θεμέλιο για να συντελεστεί ένα μικρό οικονομικό θαύμα που σαφώς και στηρίζεται στον Τουρισμό αλλά δεν βασίζεται μόνο σε αυτόν. Η φετινή τουριστική χρονιά αναμένεται να αποτελέσει ένα ακόμη success story.
Το κέντρο της Αθήνας έχει αλλάξει. Τα γκέτο και τα «σκοτεινά» σημεία αποτελούν παρελθόν και μαζί με αυτά και η ξενοφοβία. Πολλά εγκαταλελειμμένα και ετοιμόρροπα κτίρια σε -άλλοτε- υποβαθμισμένα τετράγωνα αποτελούν παρελθόν και στη θέση τους έχουν οικοδομηθεί νέα οικήματα ή καταστήματα, χτίζοντας έτσι λιθαράκι-λιθαράκι μια νέα θελκτική εικόνα στην πιο ιστορική πρωτεύουσα της Ευρώπης. Η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου αποδείχθηκε? turning point. Τις Κυριακές χαίρεσαι να περπατάς ανάμεσα στον κόσμο, χαζεύοντας βιτρίνες καταστημάτων. Τα περισσότερα είναι ανοικτά?
Η Ελλάδα γιόρτασε με μεγαλοπρέπεια και συγκίνηση την επέτειο των 200 ετών από την έναρξη του αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία, την παλιγγενεσία του έθνους. Η ιστορική επέτειος συνοδεύτηκε από την εκπλήρωση μιας ιεράς υπόσχεσης: 192 χρόνια μετά την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης του Άργους, ο Ναός του Σωτήρος, το Τάμα του Έθνους, έχει πάρει σάρκα και οστά! Το εθνικό φρόνημα που τόσο είχε τσαλακωθεί την προηγούμενη δεκαετία, είναι και πάλι υψηλό?
Η Τουρκία έχει αλλάξει τροπάρι και οι διμερείς σχέσεις με την Ελλάδα έχουν περάσει σε νέο επίπεδο. Η σύναψη ειδικής σχέσης (αντί της πλήρους ένταξης) με την ΕΕ μετέβαλε ριζικά τα δεδομένα μεταξύ των 2 χωρών. Οι παραβιάσεις των ευρωπαϊκών συνόρων στο Αιγαίο αποτελούν παρελθόν και οι όποιες πτήσεις τουρκικών αεροσκαφών πάνω από την ελληνική θάλασσα γίνονται μόνο μετά από σχετική άδεια. Η λαθρομετανάστευση έχει χτυπηθεί στη ρίζα της: το «Δουβλίνο ΙΙ» που στοχοποιούσε την Ελλάδα αποτελεί παρελθόν, η Frontex είναι σημαντικά ενισχυμένη και διπλά αποτελεσματική στα νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης και οι γείτονές μας έχουν (μοιραία πλέον) δεχθεί σύμφωνο επαναπροώθησης των λαθρομεταναστών. Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, σαν όνειρο που βγήκε αληθινό, έχει επαναλειτουργήσει εδώ και δύο χρόνια. Δε θα μπορούσε να γίνει και αλλιώς όταν η ίδια η Αθήνα έχει δημιουργήσει τζαμί στο κέντρο της πόλης από το 2016.
Οι Τούρκοι περιμένουν σε λίγες εβδομάδες από τώρα το «κύμα» των ευσεβών Χριστιανών από την Ελλάδα για τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Παναγία Σουμελά. Ωστόσο, ήδη κάνουν λόγο χαριτολογώντας για επερχόμενη ελληνική? απόβαση στην Κωνσταντινούπολη. «Και 10 εκ. κόσμου να χωρούσε, πάλι δε θα σας έφθανε» σχολιάζουν. Μετά από σχετική συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, στις 17 Σεπτεμβρίου, ημέρα μνήμης των Αγίων Μαρτύρων Σοφίας, Πίστεως, Ελπίδας και Αγάπης, οι θόλοι της Αγίας Σοφίας, της Μέκκας της Ορθόδοξης Πίστης, θα αντηχήσουν και πάλι τους ήχους της Θείας Λειτουργίας. 1453, 1919, 2021? Ένα όνειρο δεκάδων γενεών θα γίνει πράξη. Ένα αίσθημα απερίγραπτο? Σαν να μπαίνει η καρδιά στη θέση της. Μια ημέρα υπέρλαμπρη για τον Ελληνισμό και τους Έλληνες?
Τελικά, πόσο δίκιο είχες Οδυσσέα Ελύτη. Με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις?
*Η ιστορία είναι φανταστική (πράγματι)?
Πέτρος Κατσαβριάς
star