Σημαντικές διαφορές καταγράφονται από την σύγκριση μεταξύ των αδειών που δικαιούνται να λάβουν οι δημόσιοι υπάλληλοι σε σχέση με τις αντίστοιχες που ισχύουν στον ιδιωτικό τομέα.Στον Κώδικα των Δημοσίων Υπαλλήλων απαριθμούνται περισσότερες από 34 άδειες για το προσωπικό των κρατικών υπηρεσιών.
Αντίστοιχα, στον ιδιωτικό τομέα ισχύουν περίπου 17 είδη αδειών, οι οποίες όμως παρέχονται έπειτα από εξονυχιστικό έλεγχο.
Στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του Ενιαίου Μισθολογίου αναμένεται και η ριζική αναμόρφωση του καθεστώτος των αδειών, κυρίως ως προς τα κριτήρια με τα οποία παρέχονται στους δημοσίους υπαλλήλους.
Καταχρήσεις
Στον ευρύτερο δημόσιο τομέα καταγράφονται φαινόμενα κατάχρησης της συνδικαλιστικής άδειας από εκπροσώπους των εργαζομένων, την ίδια στιγμή που οι συνάδελφοί τους στον ιδιωτικό τομέα δέχονται μείωση αποδοχών σε περίπτωση που ξεπεράσουν το όριο των ημερών που προβλέπει ο νόμος.
Συγκεκριμένα, στον δημόσιο τομέα προβλέπονται εκτός από την κανονική άδεια (από 20-25 ημέρες και 4 επιπλέον ημέρες για όσους εργάζονται σε παραμεθόριες περιοχές), οι παρακάτω:
Σε κάθε μία από τις παραπάνω περιπτώσεις ο υπάλληλος μετά τη λήξη της άδειας μπορεί να επιστρέψει στην οργανική του θέση. Αντίστοιχα, στον ιδιωτικό τομέα δεν υπάρχει νομική πρόβλεψη για παροχή αδειών άνευ αποδοχών, και βέβαια εγγύηση για επιστροφή στην εργασία.
Αξιοσημείωτη είναι η κατηγοριοποίηση των αδειών ασθενείας που καταγράφονται στον Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα. Προβλέπονται:
Ο σχετικός νόμος για τις άδειες ασθενείας στον ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ, είναι ο ν. 4558 του 1930, που περιγράφει τα ανώτατα όρια βραχείας ασθενείας τα οποία είναι:
Η έννοια της παραπάνω διάταξης -σύμφωνα με το ΚΕΠΕΑ- είναι ότι ο εργοδότης δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρήσει ως οικειοθελή αποχώρηση την απουσία του εργαζομένου μέσα στα παραπάνω χρονικά όρια για λόγους ασθενείας.
Από τη σημαία
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στον δημόσιο τομέα όπου μέρες κανονικής άδειας παρέχονται χωρίς προηγούμενη αιτιολογία του αιτούντος, ενώ ένας μεγάλος αριθμός αδειών "χρεώνεται" τις ημέρες που έχουν προκηρυχτεί απεργίες.
Οι συνδικαλιστές
Εκπρόσωποι πρωτοβάθμιου με προνόμια τριτοβάθμιων σωματείων
Η νομολογία που διέπει τις συνδικαλιστικές άδειες είναι κοινή τόσο για τον ιδιωτικό όσο και για τον δημόσιο τομέα. Τα μέλη των τριτοβάθμιων οργανώσεων (ΑΔΕΔΥ, ΓΣΕΕ) λαμβάνουν άδεια από την εργασία τους μετ΄ αποδοχών για όλο το χρονικό διάστημα της θητείας τους. Το ίδιο και οι πρόεδροι ομοσπονδιών και εργατικών κέντρων εφόσον οι υπαγόμενες στη δύναμή τους πρωτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν πάνω από 1.501 και έως 10.000 ψηφίσαντα μέλη.
Μπορούν να λάβουν άδεια 15 ημερών άνευ αποδοχών τον μήνα ο αντιπρόεδρος, ο γενικός γραμματέας και ταμίας των πιο αντιπροσωπευτικών δευτεροβάθμιων οργανώσεων με λιγότερα από 1.500 μέλη και 9 ημέρες τον μήνα τα μέλη Δ.Σ.
Για τα πρωτοβάθμια σωματεία προβλέπεται άδεια χωρίς αμοιβή για 5 ημέρες τον μήνα στον πρόεδρο, τον αντιπρόεδρο, και γενικό γραμματέα αν τα μέλη της οργάνωσης που εκπροσωπούν είναι 500 και άνω και 3 ημέρες μηνιαίως εάν είναι λιγότερα από 500. Στον ευρύτερο δημόσιο τομέα οι εκπρόσωποι των πρωτοβάθμιων σωματείων, αξιοποιώντας ευνοϊκότερες ρυθμίσεις ή παίρνοντας "άδεια από τη σημαία", απολάμβαναν τα προνόμια των συνδικαλιστών τριτοβάθμιων οργανώσεων, απέχοντας από την εργασία τους μετ΄ αποδοχών για το σύνολο της θητείας τους.
34 είδη αδειών έχει το δημόσιο
Οι άδειες που καταγράφει ο κώδικας των δημοσίων υπαλλήλων είναι:
ΟΙ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ
Μία μέρα επιπλέον κάθε δίμηνο
Το συνδικαλιστικό κίνημα των δημοσίων μπορεί να θεωρεί μέρος των αδειών ως "κατάκτηση".
Αρκετές όμως μπορούν να χαρακτηριστούν έως και υπερβολικές, αν αναλογιστεί κανείς τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, αλλά και τις συνθήκες που ισχύουν στον ιδιωτικό τομέα.
Για παράδειγμα, η μηχανογραφική άδεια που αναλογεί σε 6 ημέρες για όσους υπαλλήλους χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή και "απασχολούνται σε οθόνη οπτικής καταγραφής για περισσότερες από 5 ώρες την ημέρα", δηλαδή η πλειονότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Λόγω χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστή μπορούν να λάβουν άδεια μία ημέρα το δίμηνο.
Η νομολογία περιλαμβάνει επίσης την έννοια της αθλητικής άδειας, καθώς και λοιπών ειδικών αδειών.
Συνέδριο
Προβλέπεται ειδική άδεια για συμμετοχή σε συνέδρια, συνδιασκέψεις και σεμινάρια στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, εφόσον η συμμετοχή του εργαζόμενου κρίνεται συμφέρουσα από την υπηρεσία.
Η συμμετοχή σε συνέδριο, όμως, δεν συνδυάζεται απαραίτητα με παρουσίαση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της διαδικασίας από τον δημόσιο υπάλληλο. Επίσης προβλέπεται ειδική άδεια για υπαλλήλους των ΟΤΑ για την άσκηση των καθηκόντων τους σε αιρετά όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Επίσης προβλέπεται ειδική άδεια λουτροθεραπείας για χρόνια πάσχοντες από αναπηρία, ενώ με νόμο του 1949 προβλεπόταν άδεια αεροθεραπείας για τους υπαλλήλους που ήταν ανάπηροι πολέμου.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα χάσουν έως 4 μισθούς σε σχέση με το 2009
Έως 40% θα μειωθούν οι αποδοχές με το νέο μισθολόγιο
Πυρετωδώς προετοιμάζουν τα υπουργεία Οικονομικών και Διοικητικής Μεταρρύθμισης το σχέδιο νόμου για το Ενιαίο Μισθολόγιο προκειμένου να παρουσιαστεί εντός του καλοκαιριού και να ξεκινήσει η εφαρμογή του από τον Σεπτέμβριο. Ο νέος υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Δ. Ρέππας, σύμφωνα με πληροφορίες, ασχολείται ιδιαιτέρως με τη διαμόρφωση του βαθμολογίου στον δημόσιο τομέα. Θεμελιώδης αρχή του νέου μισθολογίου θα είναι η "ίση αμοιβή για ίδια εργασία" προκρίνοντας την άρση των μισθολογικών ανισοτήτων μεταξύ υπαλλήλων με τα ίδια προσόντα. Έτσι θα πραγματοποιηθούν περικοπές σε ειδικά επιδόματα και πρόσθετες παροχές, ενώ το "μαχαίρι" των μειώσεων θα μπει βαθύτερα στα "ρετιρέ". Στον δημόσιο τομέα μετά τα πρώτα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση, τα οποία επέφεραν περικοπές της τάξης του 20% στους μισθούς των υπαλλήλων, το νέο "ψαλίδι" των επιδομάτων αναμένεται να μειώσει τις αποδοχές έως και 40% στους υψηλά αμειβόμενους, ενώ υπάρχει περίπτωση οι συνάδελφοί τους που είναι χαμηλόμισθοι να δουν τις αποδοχές τους να αυξάνονται οριακά.
Οι πρώτες απώλειες
Υπολογίζεται ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι θα χάσουν έως και 4 μισθούς ετησίως κατά μέσο όρο από τις αποδοχές που λάμβαναν το 2009, μετά την εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου και του Ενιαίου Μισθολογίου. Ψηφίστηκε ήδη η αναβολή απόδοσης των ποσών ωρίμανσης που περικόπτει τις αποδοχές κατά 425 ευρώ κατά μέσον όρο.
Τα ειδικά μισθολόγια αναμένεται να διατηρηθούν προσαρμοσμένα στη λογική του Ενιαίου, γεγονός που σημαίνει ότι θα υποστούν μειώσεις στις τελικές αποδοχές κυρίως διοικητικοί υπάλληλοι στα δικαστήρια ή στις ένοπλες δυνάμεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, την ψήφιση του Μισθολογίου θα συνοδεύσει νομοθετική ρύθμιση που θα θεσμοθετεί την έννοια του "κρατικού υπαλλήλου". Όλοι οι εργαζόμενοι του "στενού" δημόσιου τομέα θα ανήκουν στο υπ. Διοικητικής Μεταρρύθμισης, με αποτέλεσμα να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις υπαλλήλων.